လာေရာက္ၾကသူေတြေရာ မလာနိုင္သူေတြပါ မဂၤလာအေပါင္းနဲ႔ ျပည့္စံုၾကပါေစ

Friday, April 20, 2018


က်မနဲ႔ ေဆးဆြဲသူမ်ား။

၁၉၇၆ ခုႏွစ္ တစ္ည ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕ စပ္စံထြန္းေဆးရံု အေရးေပၚဌာနမွာတာ၀န္က်ေနစဥ္ (ေဆးရံုမွာ ဆရာ၀န္ ေတြနည္းလို႔ အေရးေပၚဌာနမွာ ဆရာ၀န္တစ္ဦးနဲ႔ သူနာျပဳ ဆရာမတစ္ဦး သာ ရွိပါတယ္) အသက္ ၁၈ ႏွစ္ခန္႔ သန္သန္မာမာ လူငယ္ တစ္ေယာက္ကို လူရြယ္ႏွစ္ဦးက သယ္လာ ႀကပါတယ္။ လူငယ္ကိုစမ္းသပ္ၾကည့္ေတာ့ နံပါတ္ ၄ ေခၚတဲ့ ဟီအိုရင္းေဆးလြန္လို႔ (heroin overdose) သတိေမ့ေန တာေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ေျဖေဆးထိုး၊ ေဆးရည္ (Drip) တစ္ပုလင္းသြင္းထားၿပီး ၊လူနာသယ္လာတဲ့ လူငယ္မ်ားအား ေမးျမန္းတဲ့အခါ လမ္းမွာသတိေမ့ေနတာ ေတြ႔လို႔သယ္လာတာျဖစ္ ေႀကာင္း၊ ၎တို႔မသိပါဟုေျဖၾကပါတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ ေနာက္ထပ္လူနာတစ္ေယာက္ ေရာက္လာတာနဲ႔ ေနာက္ ေရာက္တဲ့လူနာကို သြားၾကည့္ရပါတယ္။ ေနာက္ေရာက္တဲ့လူနာကိုစမ္းသပ္ၿပီး ေဆးရံုတင္လိုက္ ပါတယ္။ ၿပီးတာနဲ႔ ေဆးသမားကိုသယ္လာတဲ့လူငယ္ေတြရွာေတာ့ မရွိေတာ့ ပါဘူး။ လွစ္သြားၾကပါၿပီ။ မသိဘူးလို႔ေျပာေပမဲ့ သူငယ္ခ်င္း ေတြျဖစ္ၿပီး ေဆးလြန္သြားလို႔သယ္လာၾကတာျဖစ္ဖို႔မ်ားပါတယ္။

ေဆးရည္သြင္းထားတဲ့လူနာကိုစစ္ေဆးတဲ့အခါ သက္သာလာတာေတြ႔ရပါတယ္။ နံပါတ္ ၄ ေဆးလြန္ရင္ သူငယ္အိမ္ (pupil) က အပ္ေပါက္နီးပါးက်ဥ္သြားပါတယ္။ ေျဖေဆး ေၾကာင့္လူနာရဲ့ သူငယ္အိမ္ ေရာက္စ ထက္ ပိုက်ယ္လာတာေတြ႔ရပါတယ္။ ေဆးလြန္တဲ့ လူနာေရာက္ရင္ ပုလိပ္ဌာန ကိုအေၾကာင္းၾကားရပါတယ္။ လူနာကို စိတ္ခ်ရၿပီမို႔ က်မ လည္းပုလိပ္ဌာနကိုဖုန္းဆက္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ အခ်ိန္မွာ လူနာျပန္သတိရလာၿပီး ရွပ္ရွင္ထဲကဇတ္ေဆာင္ေတြလို သြင္းထားတဲ့ ေဆးပိုက္ကိုျဖဳတ္ၿပီး ေဆးခန္းကမွန္ကိုေဖါက္ၿပီးထြက္ေျပးသြားပါတယ္။ က်မေရာ၊ဆရာမေရာ ပါးစပ္အေဟာင္းသားနဲ႔က်န္ရစ္ပါေတာ့တယ္။ စပ္စံထြန္းေဆးရံုက ရွရွား (Russia) ေတြေဆာက္တာ လို႔ေျပာပါတယ္။ မွန္ေတြ အမ်ားအျပားသံုးထားၿပီး၊ ေဆးခန္းမ်က္ႏွာစာက လူတစ္ရပ္စာ မွန္ေတြနဲ႔ကာထားပါတယ္။ ေတာင္ႀကီးက ေဆးသမားေတြက ဘိန္းစားေတြလို ပိန္ပိန္ေညာင္နာနာေတြမဟုတ္ပါဘူး။ မေျပာရင္ ေဆးသမား မွန္း ေတာင္ မသိနိုင္ပါဘူး။ နံပါတ္ ၄ ဆြဲတဲ့သူေတြကမ်ားေသာအားျဖင့္ ပိုက္ဆံခ်မ္းသာတဲ့ သူေတြျဖစ္ၿပီး က်န္းမာေရးဗဟုသုတလည္းရွိၾကတာမို႔  နံပါတ္ ၄ ကိုေဆးလိပ္လိုရူၾကၿပီး၊ အာဟာရျဖစ္ ေအာင္စားတဲ့ အျပင္၊ အားေဆးပုလင္းေတာင္သြင္းၾကပါတယ္။ နံပါတ္ ၄ ေရာင္းသူေတြကပိုက္ဆံထြက္နိုင္မဲ့ ခ်မ္းသာတဲ့ သားသမီးေတြကို ဆြဲေအာင္ နည္းအမ်ိဳးမ်ိဴးနဲ႔ လုပ္ၾကတယ္လို႔သိရပါတယ္။

သိပ္မတတ္နိုင္တဲ့သူေတြ (ေဆးဆြဲလို႔မြဲသြားတဲ့သူေတြ) က အေၾကာထဲသြင္းပါတယ္။ အေၾကာထဲ သြင္းရင္ေဆးနည္းနည္းပဲလိုတာမို႔ အကုန္သက္သာပါတယ္။ ေဆးထိုး အပ္၀ယ္နိုင္ရင္ေဆးထိုးအပ္နဲ႔ထိုးၿပီး၊ ေဆးထိုးအပ္မ၀ယ္နိုင္ရင္ နားထင္ကို မုတ္ဆိတ္ရိတ္ဓါးနဲ႔လွီးၿပီး၊ေသြးထြက္တဲ့ေနရာမွာေဆးသိပ္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ဒါဏ္ရာကို ပလပ္စတာ ကပ္ထားပါတယ္။ မသိရင္ေခါင္းကိုက္လို႔ ပလပ္စတာကပ္တဲ့ သေဘာမ်ိဳး ေပါ့။

စပ္စံထြန္းေဆးရံုမွာ ေဆးသမားေတြအတြက္ နံပါတ္ ၄ ေဆာင္ဆိုၿပီးသတ္သတ္ အေဆာက္အဦး ရွိပါတယ္။ ေဆးသမားေတြကိုေဆးျဖတ္ေပးရာ ေနရာျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ အေဆာက္အဦးက မုန္႔လက္ ေကာက္ သ႑န္ေဆာက္ထား ပါတယ္။ အလယ္ကအေပါက္ေနရာကို ကြင္းျပင္လိုလုပ္ထားပါတယ္။ ေဆးသမားေတြကိုယ္လက္လႈပ္ရွားနိုင္ေအာင္လို႔ပါ။ အဲ့ဒီေဆးရံုထဲကို ဘာပစၥည္းမွေပးမယူပါဘူး၊ အ၀င္ မွာစစ္ေဆးပါတယ္။

    ညဘက္ေတြမွာ ေဆးသမားေတြရဲ့ အေပါင္းေဖၚေတြက အေ၀းကေန ေဆးပါတဲ့ေဆးလိပ္ေတြကို ခဲနဲ႔ခ်ည္ၿပီး အလယ္ကအေပါက္ေနရာကိုပစ္သြင္းၾကလို႔ အေဆာင့္ထားရပါတယ္။ တစ္ေန႔မွာ ေဆးသမား တစ္ေယာက္ ၿခံဳဖို႔ေပးထားတဲ့ အညာေဆာင္နဲ႔ ထမင္းစားခ်ိန္၊ ၀န္ထမ္းေတြအလုပ္ရႈပ္ေနခ်ိန္မွာ ႀကိဳးဆြဲခ် ေသသြားပါတယ္။ အဲ့ဒီေနာက္ပိုင္း ေဆးသမားမ်ား ႀကိဳးဆြဲခ်ဖို႔ထပ္ၾကိဳးစားၾကပါတယ္။ ၀န္ထမ္းေတြ အခ်ိန္မွီ သိလို႔ဆံုးရႈံးမႈေတာ့မရွိပါဘူး။  ႀကိဳးဆြဲခ်ဖို႔ႀကိဳးစားၾကတဲ့သူေတြကိုေမးေတာ့ သူတို႔နားထဲမွာ တစ္ေယာက္ေယာက္က ႀကိဳးဆြဲခ်ဖို႔ဆက္တိုက္ေျပာေနတာၾကားရလို႔လုပ္ေႀကာင္းေျပာပါတယ္။ ဒါနဲ႔        တာ၀န္ခံဆရာ၀န္ႀကီး (သူက ခရစ္ယံပါ) ကို ရဟန္းေတာ္ေတြပင့္ၿပီး၊ ပရိတ္ရြတ္ခ်င္ေၾကာင္းေျပာေတာ့ သေဘာတူပါတယ္။ ပရိတ္ရြတ္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ေဆးသမားေတြလဲ ႀကိဳးဆြဲခ်ဖို႔မႀကိဳးစားေတာ့ပါဘူး။ သူတို႔ၾကားတဲ့အသံလည္းမၾကားေတာ့ဘူးလို႔ေျပာပါတယ္။ အညာေဆာင္ကိုလည္း ႀကိဳးဆြဲခ်လို႔မရတဲ့ ဂြမ္းေဆာင္ေတြနဲ႔ေျပာင္းလိုက္ပါတယ္။

တစ္ခ်ိဳ႕ ေဆးသမားေတြကတည္ထြင္ဥာဏ္ေကာင္းၾကပါတယ္။ ေဘာ္ပင္ (refill) ရီဖီးေတြနဲ႔ ေဆးထိုးအပ္တည္ထြင္ၾကပါတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္က ေဘာ္ပင္က ရီဖီးေတြက တစ္ခ်ိဳ႔က ပလပ္စတစ္နဲ႔ လုပ္ထားၿပီး၊ တစ္ခ်ိဳ႔က သံထည္ (metal) ပါ။ refill ေတြရဲ့ အရြယ္ကလည္းမတူပါဘူး။ မ်ားေသာအားျဖင့္ ပလပ္စတစ္ refill ေတြက metal refill ထက္ပိုႀကီး ပါတယ္။ ပိုႀကီးတဲ့ ပလပ္စတစ္ refill ကိုေဆးထိုးအပ္ရဲ့ အျပင္ခြံအျဖစ္သံုးၿပီး၊ ေသးတဲ့ metal refill ကိုအထြင္း ျပြန္ေခ်ာင္းအျဖစ္အသံုးျပဳၿပီး နံပါတ္ ၄ ထိုးၾကတယ္ လို႔ သိရပါတယ္။

         ေဆးသမားေတြက ေရာင္းစားလို႔ရတာမွန္သမွ် အကုန္ခိုးပါတယ္။ ဂ်စ္ကားလိုတံခါးမရွိတဲ့ကား အျပင္မွာရပ္ထားရင္ ကားထဲက ဆိုဖါေတြခိုးပါတယ္။ အျပင္မွာခိုးလို႔မရရင္အိမ္ထဲကရတာ အကုန္ ခိုးပါတယ္။ တစ္ေန႔မွာ ေဆးခန္းကို ရင္က်ပ္ေရာဂါလာျပေနက် လူနာအေဒၚႀကီး ရင္အရမ္းက်ပ္လို႔ ေရာက္လာပါတယ္။ သူဆြမ္းေတာ္တင္တဲ့ ဆြမ္းေတာ္ခြက္ေတြ သူ႔သား ေဆးမားခိုးသြားလို႔ ေရာဂါသဲၿပီး ေရာက္လာတာပါ။ သူ႔အိမ္မွာလည္း ခိုးစရာဘာမွ မရွိေတာ့လို႔ေနာက္ဆံုး ဘုရားဆြမ္းေတာ္ခြက္ေတြ ခိုးသြား တာပါ။ ေတာင္ႀကီးက ရွမ္း၊ ပအို႔ေတြက အလြန္ဘာသာတရားကိုင္းရႈိင္းၾကပါတယ္။ ဆြမ္းေတာ္ခြက္ေတြကို ေငြထည္ေတြနဲ႔ လုပ္ထားပါတယ္။

         ေသြးတိုးေရာဂါရွိတဲ့ဦးႀကီးတစ္ေယာက္လည္း ေဒါသထြက္ၿပီးေသြးေပါင္ခ်ိန္ထက္လို႔ေဆးခန္း          ေရာက္လာပါတယ္။ သူ႔က်ေတာ့ သူသားေဆးသမားက သူရထားတဲ့ တံဆိပ္ေတြ ခိုးသြားလို႔ပါ။ အဲ့ဒီလို အျဖစ္အပ်က္ေတြက တစ္ပတ္ကိုအနည္းဆံုး တစ္ႀကိမ္ေလာက္ေတာ့ၾကံဳရေလ့ရွိပါတယ္။ ေဆးဆြဲၿပီဆိုရင္ ဘာဆင္ျခင္နိုင္မႈမွ မရွိေတာ့ပါဘူး။ ေဆးရဖို႔သာ သိပါေတာ့တယ္။ ေဆးသမားေတြရဲ့မိဘေတြကို သနား မိတာကလြဲၿပီးက်မလည္းဘာမွ ထိထိေရာက္ေရာက္ မလုပ္နိုင္ပါဘူး။ မိဘေတြက သမီးထက္ သားကိုပို စိတ္ပူၾကရပါတယ္။ သားေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေဆးဆြဲၾကလို႔ပါ။ က်မတို႔ငယ္ငယ္ကေတာ့ ေမေမတို႔က သားထက္သမီးကိုပို ပူရတယ္တဲ့ ဘာျဖစ္လို႔ လဲ ဆိုေတာ့ သားဆိုရင္ ေထာင္အျပင္ တန္းမရွိဘူးတဲ့။ ဆိုလိုတာက သားေယာက်္ားေလးဆိုရင္ေတာင္က်ရံုပဲရွိမယ္။ မိန္းခေလးေတြလို အတန္းထဲ (ျပည့္တန္ဆာ) မေရာက္နိုင္ဘူးလို႔ဆိုလိုတာပါ။ အခုေတာ့ ေဆးဆြဲတဲ့ သားရွိလို႔ကေတာ့ တစ္မိသားလံုး ဒုကၡေရာက္ေတာ့တာပါပဲ။

         တစ္ခါေတာ့ အသက္ ၁၀ ႏွစ္ခန္႔ဆင္းဆင္းရဲရဲလူငယ္ေလးတစ္ေယာက္ ေဆးဆြဲၿပီးေရာက္လာ ပါတယ္။ သူချမာ ေငြေၾကးလည္းမတတ္နိုင္ပဲဘာလို႔ေဆးဆြဲရတာလဲဆိုေတာ့။ သူက ေဆးဆြဲတဲ့သူေတြ ေဆးထိုးတဲ့ ေနရာမွာသြားၾကည့္တယ္။ လိုအပ္တာေတြလည္း ကူညီလုပ္ေပးတယ္တဲ့။ လူငယ္ဘာ၀ စူးစမ္းတဲ့သေဘာပါ။ သူ႔ကိုေဆးသမားေတြက ခ်စ္ၾကလို႔ သူတို႔ေဆးထိုးၿပီး၊ ေဆးထိုးအပ္ကိုေရနဲ႔က်င္းၿပီး ထိုးေပးရာက ေဆးဆြဲ သြားတာတဲ့။ နံပါတ္ ၄ ကဒီျပင္ေဆးေတြထက္ ပိုၿပီးေဆးဆြဲလြယ္တယ္ (drug  dependence) ျဖတ္ရတာလဲအလြန္ခက္ပါတယ္။ အရက္တို႔၊ ဘိန္းတို႔ ကစိတ္ဓါတ္ၾကံခိုင္ရင္ မဆြဲေအာင္ ေနနိုင္တယ္တဲ့။  ဒါေႀကာင့္ နံပါတ္ ၄ ဆိုရင္ နည္းနည္းေလးမွ လက္တဲ့မစမ္းပါနဲ႔။ ငါးပါးတင္မက သံဃာစင္ပါေမွာက္ပါလိမ့္မယ္။
         ေရးရင္းနဲ႔ ေနာက္ထပ္တစ္ခုသတိရလာျပန္တယ္။ အဲ့ဒါကေတာ့ ေတာင္ႀကီးေကာ္လိပ္က အိမ္သားထဲမွာ လူေသအေလာင္းေတြ႔လို႔ ေဆးရံုကိုသယ္လာတာပါ။ အေလာင္းဆိုေပမဲ့အရိုးနဲ႔ ဆံပင္ေတြရယ္၊၀တ္ထားတဲ့ အ၀တ္ေတြပဲရွိပါတယ္။ အသားေတြ၊အဂၤါေတြ ဘာမွမရွိေတာ့ပါဘူး။ ျဖစ္ပံုက အိမ္သာတစ္လံုးကအျမဲပိတ္ေနတာနဲ႔ စပ္စုတဲ့ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္က အထဲမွာအတြဲရွိတယ္ထင္ၿပီး အေပၚတက္ေခ်ာင္းၾကည့္လို႔ေတြ႔တာပါ။ အိမ္သာမွာ သတင္းစာစကၠဴေတြခင္းထားၿပီး အေလာင္းေဘးမွာ လည္း ၊ေဆးထိုးအပ္ တစ္ခု က်ေနပါတယ္။  ေကာ္လိပ္ မပိတ္ခင္ ေဆးသမားအိမ္သားထဲ၀င္ၿပီးေဆးထုိး ရာကေသဆံုးသြားၿပီး၊ အေလာင္းပုပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ေက်ာင္းပိတ္လိုက္လို႔ ဘယ္သူမွအပုပ္နံ႔မရၾက တာျဖစ္ပါ တယ္။
         ေနာက္မွတ္မိတဲ့အေၾကာင္းကေတာ့ သမားေတာ္ေတြရဲ့ ကြန္ဖရက္ (Physician Conference) ကိုေတာင္ႀကီးမွာလုပ္ပါတယ္။ ျမန္မာတစ္ျပည္လံုးကသမားေတာ္ေတြေရာ၊ စိတ္၀င္စား တဲ့ဆရာ၀န္ေတြပါ တက္ ေရာက္ၾကပါတယ္။ အဲ့ဒီမွာ နံပါတ္ ၄ နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ စာတမ္းတစ္ခုဖတ္ပါတယ္။ က်မမွတ္မိ သေလာက္ကေတာ့ နံပါတ္ ၄ ဆိုတာ ဘိန္းမဲေခၚတဲ့ Morphine ကိုပိုမိုသန္႔စင္ေအာင္လုပ္လို႔ရတာျဖစ္ ေၾကာင္း၊ နံပါတ္ ၄ ကို ပိုမိုသန္႔စင္လိုက္တဲ့အခါ နံပါတ္ ၅၊ နံပါတ္ ၆ ေတြရေၾကာင္း။ အဲ့ဒီ နံပါတ္ ၄၊ နံပါတ္ ၅၊ နံပါတ္ ၆ ေတြကိုျမင္ဖူးရေအာင္ နမူနာေလးေတြကို ပလပ္စတစ္အိပ္ကေလးေတြနဲ႔ ထုပ္ၿပီး Conference တက္ေရာက္သူေတြကို တစ္ေယာက္မွတစ္ေယာက္လက္ကမ္းၿပီးျပပါတယ္။ ေနာက္ဆံုးတန္းက ေဆးထုပ္ ေတြကိုျပန္သိမ္းတဲ့အခါမွာေတာ့ နံပါတ္ ၄၊ တစ္ထုပ္ေပ်ာက္ေနပါတယ္။ Conference တက္ေရာက္ သူေတြ ထဲက တစ္ေယာက္ေယာက္က ယူထားလိုက္ပါၿပီ။ သတင္း ေထာက္ေတြလဲ သတင္းယူဖို႔ရွိေနတာမို႔ တစ္နို္ငံလံုး သတင္းမျပန္႔ရေအာင္ ျပန္ေတြ႔ၿပီဆိုၿပီး သတင္းပိတ္လိုက္ရပါတယ္။ ဆရာ၀န္လည္း ေသြးနဲ႔ကိုယ္၊သားနဲ႔ကိုယ္၊ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊  ေမာဟ ေတြဗလ၀နဲ႔ ပုထုဇဥ္ေတြပါပဲ။ အသိဥာဏ္နဲ႔မထိန္းလို႔က ေဆးသမားျဖစ္တာပါပဲ။ ေတာင္ႀကီးမွာတင္ အထူးကုသဆရာ၀န္ႀကီးတစ္ေယာက္ေဆးဆြဲေနပါတယ္။ သူ႔နဲ႔တြဲလုပ္တဲ့သူနာျပဳကလည္း ေဆးဆြဲေနပါတယ္။ တစ္ေန႔ ေဆးခန္းပိတ္ခ်ိန္မွာ ၂ ေယာက္ထိုင္ဆိုဖာေပၚမွာ ေဆးရူၿပီးဇိမ္ရစ္ေနၾကတာ ဆိုဖါႀကီးေဆးလိပ္က မီးဖြါးက်ၿပီးမီးေလာင္ေနတာ ကိုယ္ကို စေလာင္မွသိၾက တယ္တဲ့။ ေတာ္ေသးတယ္ အရွင္လတ္လတ္ မီးေလာင္မေသၾကလို႔။

ဆရာ၀န္ဆိုလို႔ သူနာျပဳဆရာမေလး တစ္ေယာက္အေၾကာင္းပါသတိရမိျပန္ပါတယ္။ သူမက ျမန္မာတစ္နိုင္ငံလံုးမွာပထမဆြဲခဲ့တဲ့သူပါ။ ဒါေပမဲ့အခုေတာ့ အိမ္ေထာင္က်၊ခေလးတစ္ေယာက္ရေနေပမဲ့ သူမေရာ၊ သူမခင္ပြန္းပါေဆးဆြဲေနၾကတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ တစ္ေန႔ညမွာသူမနဲ႔က်မအတူတူ အေရးေပၚ ဌာနမွာတာ၀န္က်ပါတယ္။ က်မလည္း သူမ အေၾကာင္း သိထားတာမို႔သူ႔မကို မသိမသာ သတိထား ၾကည့္ ေနရပါတယ္။ လူနာ ေတြေဆးမွားထိုးမွာေၾကာက္လို႔ပါ။ အေရးေပၚဌာနက Morphine ထားတဲ့ ဗီဒိုေသာ့ ကေတာ့ က်မဆီမွာပဲရွိပါတယ္။ အဲဒီညက ေအးခ်မ္းပါတယ္။ လူနာ တစ္ေယာက္မွ မလာပါဘူး။ အဲ့ဒီ အခ်ိန္က ေတာင္ႀကီးမွာ ည ၁၀ နာရီဆို မီးမလာေတာ့ပါဘူး။ ေဆးရံုက generator နဲ႔သံုးရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္ရင္ လွ်ပ္စစ္အပို မသံုးပါဘူး။ ေဆးထိုးအပ္ေတြလည္းလိုမွ ျပဳပ္ပါတယ္။ ည ၁၁ နာရီ ေလာက္မွာ သူမက က်မအိမ္သာသြားလိုက္အံုး မယ္ဆိုၿပီး ထြက္သြားပါတယ္။ အိမ္သာက ေဆးခန္းေရွ႔မွာတင္ရွိပါတယ္။ ၅ မိနစ္ေလာက္ၾကာေတာ့ျပန္လာပါတယ္။ သူမေဆးခန္းထဲ၀င္လာၿပီ ေနာက္ ေရထဲ တစ္ခုခုက်သံလိုကို ၾကားလိုက္ပါတယ္။ ညက တိတ္ဆိတ္ေန လို႔ ၾကားရတာပါ။ ေဆးခန္းက ေအးေန တဲ့ ေဆးထိုးအပ္ကိုယူၿပီး အိမ္သာထဲမွာေဆးသြားထိုးၿပီး၊ ေဆးထိုးအပ္ကို ျပန္ထဲ့လိုက္လို႔ၾကားရတဲ့အသံပါ။ ေဆးထိုးအပ္မွာ ေရာဂါပိုးေတြပါသြားရင္ ေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္နိုင္ရံုသာမက ေရွာ့ (shock) ရၿပီး ခ်က္ခ်င္း ေသနိုင္တယ္ဆိုတာ သူမလည္းသိမွာပါ။ ဒါေပမဲ့ ေဆးဆြဲေနတာမို႔ ဘာအႏၱရာယ္ကိုမွ ဂရုမစိုက္နိုင္ေတာ့ ပါဘူး။

         ေနာက္ထပ္သတိရမိတာက လင္းမယားႏွစ္ေယာက္နဲ႔ ေယာက်္ားရဲ့မိခင္ ၊မိသားစုသံုး ေယာက္လံုး ေဆးဆြဲေနၾကတာပါ။ ျဖစ္ပံုက ပထမေယာက်္ားကေဆးဆြဲတယ္။ အဲ့ဒီေတာ့မိန္းမျဖစ္သူနဲ႔အေမက ေန႔တိုင္း လိုလို ဆူၾကတယ္၊ျဖတ္ဖို႔ေျပာၾကတယ္။ သူ႔အေနနဲ႔ ေဆးကိုလည္းမျဖတ္နိုင္ဘူး၊ မိသားစုကိုလည္း မျဖတ္နိုင္ဘူး၊ဒီေတာ့ မိန္းမေရာ၊အေမကိုေရာေဆးဆြဲေအာင္လုပ္လိုက္ တယ္တဲ့။ တကဲ့ဥာဏ္ႀကီးရွင္ပါပဲ။

         ေဆးရံုမွာ ေထာင္က်ေနတဲ့သူေတြထဲက ေရာဂါျဖစ္တဲ့သူေတြကိုထားတဲ့ အခ်ဳပ္ခန္း ဆိုတာရွိပါ တယ္။ အခ်ဳပ္ခန္းကို ပုလိပ္အေစာင့္ထားပါတယ္။ တစ္ေန႔ အခ်ဳပ္ခန္းမွာရွိတဲ့လူနာေတြအားလံုး အသားေ တြ၀ါ ေနၾကပါတယ္။ အခ်ဳပ္ထဲမွာ နံပါတ္ ၄ ကို ေဆးထိုးျပြန္တစ္ခုထဲနဲ႔ထိုးၾကတဲ့အတြက္ အသား၀ါ အသဲေရာင္ျဖစ္ေနတဲ့ လူနာတစ္ေယာက္ကေန အသား၀ါအသဲေရာင္ေရာဂါ အားလံုးကိုကူးကုန္ၾကတာပါ။ အဲ့ဒီအခ်ိန္ကစၿပီး အခ်ဳပ္ခန္းလည္းမထားေတာ့ပါဘူး။ အေစာင့္ေတြလည္းအေရးယူခံရတယ္လို႔သိရ ပါတယ္။
         က်မ ျပင္သစ္ေရာက္ကာစက ျမန္မာနိုင္ငံက ဆိုေတာ့ ေရႊတရိဂံ (Golden triangle) ကပဲ နင္တို႔ဆီက နံပါတ္ ၄ တစ္ကီလိုသာဒီကိုသယ္လာရင္ နင္ တစ္မီလီယံေတာ့ အသာေလးရမယ္တဲ့ ။ ေအာင္မေလး တစ္မီလီယံ မကလို ဘီလီယံ ေပါင္းမ်ားစြာရမယ္ဆိုလဲ နံပါတ္ ၄ နဲ႔ေတာ့ မခ်မ္းသာ ခ်င္ပါ ဘူး၊ ေဆးဆြဲတဲ့သူနဲ႔ သူတို႔ရဲ့မိသားစုေတြရဲ့ဒုကၡေတြကိုသိေနျမင္ေနရတာမို႔  ေဆးမဆြဲတဲ့နည္း သာရ ခ်င္ ပါတယ္။
သတိရတာေတြရွိရင္ဆက္ေရးပါအံုးမယ္။

ဟဲ. ပလုပ္တုတ္ ဘာၾကီးလဲ ?

ဒီတခါ ထမ္းစင္နဲ႔အျပင္လူနာဌာန ေရာက္လာတာက လူအေလာင္းမဟုတ္ဘဲ ရွပ္အက်ီ ၤ နဲ႔ ပုဆိုးစြပ္ထားတဲ့ လူ႔အရိုးစုတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္၊ ဦးေခါင္းရိုးေပၚမွာဆံပင္ တစ္ေထြးၿကီးရွိေနပါတယ္။
အျဖစ္က = ေတာင္ၾကီးေကာ္လိပ္ဖြင့္ခ်ိန္မွာ အိမ္သားခန္းတစ္ခုကအျမဲ ပိတ္ေနတာနဲ႕ စပ္စုတဲ့ ေက်ာင္းသားတစ္ေယာက္က အထဲမွာအတြဲရွိတယ္ထင္ျပီးေဘးအခန္းကတက္ေျခာင္းရာက ေတြ႔ခဲ့တာပါ။ အိမ္သားၾကမ္းျပင္မွာသတင္းစားစကၠဴေတြခင္းထားျပီးအနားမွာလဲ ေဆးထိုးအပ္နဲ႔ ေဆးျပြန္ရွိေနခဲ့ပါတယ္။ မနစ္ေကာ္လိပ္ဖြင့္ခ်ိန္ေဆးသမားတစ္ေယာက္အိမ္သားထဲ ၀င္ေဆးထိုးရင္းေသသြာပံုရပါတယ္။ အေလာင္းပုပ္ခ်ိန္နဲ႕ ေကာ္လိပ္ ပိတ္ခ်ိန္တိုက္ဆိုင္တာမို႕ အပုပ္နံ႕မရၾကပဲ အခုမွေတြ႕ၾကတာပါ။ မူးရစ္ေဆးမ်ားေတာ္ေတာ္ေၾကာက္ဖို႕ေကာင္းပါလား။ ဒီပံုကို မေန႔ကလူငယ္ကိုျပခ်င္လိုက္တာ။ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ မနက္က လမ္းမွာေမ့ေနလို႕ဆိုျပီး အသက္ ၂၀ ၀န္းက်င္ သန္သန္မာမာလူငယ္တစ္ေယာက္ကို အျပင္လူနားခန္းမွာလာပို႔သြားပါတယ္။ လူငယ္ကိုစမ္းသပ္ၾကည့္ေတာ့ ဘာေရာဂါလကၡဏာနဲ႕ ထိခိုက္ဒါဏ္ရာေတြမရွိပဲ သူငယ္အိမ္ကေတာ့ အလြန္ေသးငယ္ (Pinpoint pupil) ေနပါတယ္။ ဒါက နံပါတ္ ၄ ေဆးရဲ့ ထူးျခားတဲ့ သေကၤတပါ။ အျမန္ဆံုး ေျဖေဆး ( antidote) ထိုး ၊ drip ခ်ိတ္၊ ေအာက္ဆီဂ်င္ ပိုက္တတ္ထားျပီး ၊ လူနာအေျခအေနစိတ္ခ်ရခ်ိန္မွာ ရဲစခမ္းကိုအေၾကာင္းၾကားဖို႕ ဖုန္းဆက္ပါတယ္။ အဲ့ဒီအခိုက္ ၀ုန္းဆိုတဲ့ အသံနဲ႕အတူ မွန္ဆေတြကြဲက်သံၾကားလိုက္ရပါတယ္။ ေဆးဆြဲလူငယ္ကသတိျပန္ရလာျပီးက်မ ရဲစခန္းဖုန္းဆက္သံၾကားလို႕ သူ႔မွာတက္ထားတဲ့ drip နဲ႔၊ ေအာက္ဆီဂ်င္ ပိုက္ ေတြဆြဲျဖဳတ္ျပီး အျပင္လူနာဌာနက မွန္ကိုေဖါက္ျပီးထြက္ေျပးသြားတာပါ။ ေဆးစထိုးခ်ိန္မွာ ၊ အထူးသျဖင့္ အစားအေသာက္နဲ႕အားေဆးစတာေတြ ပါစားေသာက္ေနရင္ ေဆးသမားမွန္မသိသာပါဘူး။ အစမွာအေၾကာေဆးမထိုးပဲ ရူၾကတာမို႕ ေဆးထိုးရာလဲ မေတြ႔ရပါဘူး။ ေနာက္ပိုင္းေဆးဆြဲလာေတာ့ ေငြကုန္သက္သာတဲ့ အေၾကာေဆးထိုးၾက၊ စားစရာလဲျပတ္လတ္လာျပီး၊ ေဆးသမားရုပ္ေပါက္လာတာပါ။ ေဆးဆြဲမိျပီဆိုရင္ေတာ့ ဘာအသိတရားမွမ်ိေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ( addition) ဥပါဒါန္ ဆိုတာ အလြန္ေၾကာက္ဖို႕ေကာင္းတယ္။ ေျမြဟာသူအလြန္ၾကိဳက္တဲ့ဖါးကိုမိတဲ့အခါ ရိုက္သတ္မယ္ဆိုတာသိတာေတာင္ ဖါးကိုမလႊတ္ပဲ အေသခံတယ္လို႕ျမတ္စြာဘုရားဥပမာေပး ေဟာေတာ္မူတာ သတိရျပီး သံေ၀ဂ ရမိပါေတာ့တယ္။

က်မ အျပင္လူနာဌာနမွာ တာ၀န္က်ေနစဥ္ အလုပ္၀င္ၿပီး တစ္ႏွစ္မျပည့္ခင္မွာ တီဘီေရာဂါ ကူး ဆက္ခံရၿပီး အဆုတ္ထဲ ေရ၀င္ တဲ့ေရာဂါျဖစ္ ပါတယ္။၊ တီဘီေဆးေတြရဲ့ဒါဏ္ (ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳူး side effects ) ေတြ က်မ မခံနိုင္တာေၾကာင့္ ေဆးခြင့္ (လုပ္သက္ခြင့္မရွိေသးတာေၾကာင့္) ယူၿပီး မိဘ မ်ားရွိရာ ရန္ကုန္ကိုျပန္ခဲ့ ပါတယ္။ ခြင့္တစ္လျပည့္ခ်ိန္မွာ အဆုတ္ထဲကအရည္ေတြ ေပ်ာက္သြား တာမို႔ အလုပ္ျပန္ ၀င္ဖို႔ျပန္ လာခဲ့ပါတယ္။ က်မ ရဲ့ေရာဂါ အေျခအေနေၾကာင့္ အျပင္လူနာဌာနမွာ တာ၀န္မခ် ထားေတာ့ပဲ ေသြးဘဏ္မွာ တာ၀န္ခ် ထားျခင္း ခံရပါတယ္။

ေသြးဘဏ္က ေရာဂါေဗဒဌာနရဲ့ လက္ေအာက္ကဌာနခြဲေလးပါ။ က်န္တဲ့ဌာနခြဲေတြက ဓါတ္ခြဲခန္း ပါ။ ဓါတ္ခြဲခန္းမွာ ေသြးဥနီ၊ ေသြးဥျဖဴနဲ႔ ေသြးဥမႊားေတြ စစ္ေဆးတဲ့ Hematology section,ေသြး၊ဆီး၊စတဲ့ ကိုယ္ထဲက အရည္အမ်ိဳးမ်ိဳးထဲမွာရွိတဲ့ ဓါတ္ေတြကို စစ္ေဆးတဲ့Biochemistry section, ကိုယ္ထဲက ထြက္ လာတဲ့ ဆီး၊၀မ္း၊စတာေတြမွာရွိတဲ့ေရာဂါပိုးေတြကိုစစ္ေဆးတဲ့Parasitology section, ကိုယ္ခႏၶာထဲမွာ ကင္ဆာ စသည္ ေရာဂါမ်ား ရွိမရွိစစ္ေဆးတဲ့Histopatholgy section ဆိုၿပီး ခြဲျခား ထားပါတယ္။

ေရာဂါေဗဒဌာနရဲ့ ဌာနမွဴးက ေရာဂါေဗဒဆရာ၀န္မႀကီးပါ။ သူ႔ေအာက္မွာ ဓါတ္ခြဲခန္းမွဴး ၂ ေယာက္ ရွိပါတယ္။ ဓါတ္ခြဲခန္းမွဴးေတြက တကၠသိုလ္က ဘြဲ႔ရေတြပါ။ သူတို႔ေအာက္မွာေတာ့ ဓါတ္ခြဲခန္း တက္နစ္ရွင္ (technician) အဆင့္ ၁၊ ေနာက္ အဆင့္၂ ၊ ေအာက္ဆံုးမွာ ဓါတ္ခြဲခန္းအကူဆိုၿပီးရွိပါတယ္။ ဓါတ္ခြဲခန္းမွဴး ၂ ေယာက္က ဓါတ္ခြဲခန္းတက္နစ္ရွင္ေတြရဲ့ စစ္ေဆး မႈေတြကို လိုအပ္သလို ျပန္လည္ စစ္ေဆးရတဲ့အျပင္ ဓါတ္ခြဲခန္းတက္နစ္ရွင္ (technician) အဆင့္၂ ေက်ာင္းသားေတြကို သင္ၾကား ပို႔ခ်ရ ပါတယ္။ ဓါတ္ခြဲခန္း တက္နစ္ရွင္ (technician) အဆင့္၂ က တစ္ႏွစ္သင္တန္းျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ႏွစ္ကို သင္တန္းသား ၁၀ ေယာက္ သင္ၾကားပို႔ခ်ပါတယ္။

ဓါတ္ခြဲခန္းမွဴး ၂ ေယာက္အနက္တစ္ဦးက လူပ်ိဳျဖစ္ၿပီး၊ က်န္တစ္ဦးကအပ်ိဳျဖစ္ပါတယ္။ ဓါတ္ခြဲခန္းမွဴး ေဒၚတင္ျမတ္၀င္းနဲ႔ က်မ တီဗီ မျဖစ္ခင္ကပင္ ခင္မင္ၾကပါတယ္။ က်မ ေတာင္ႀကီးျပန္ ေရာက္ေတာ့ သူမရဲ့ အိမ္မွာ ကိုယ္ပိုင္ဓါတ္ခြဲခန္းဖြင့္ထားၿပီးက်မကိုလည္း သူမ ဓါတ္ခြဲခန္းနဲ႔တြဲၿပီးဖြင့္ထားတဲ့ အျပင္ေဆးခန္းမွာ ဆရာ၀န္အျဖစ္တာ၀န္ယူဖို႔ကမ္းလွမ္းလာပါတယ္။ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕မွာ ညေနပိုင္းဆို လူ သိပ္ မရွိေတာ့ပါဘူး။ မနက္ဖက္မွာသာ ေစ်းလာေရာင္းသူေတြ၊ အလုပ္အကိုင္နဲ႔လာၾကသူေတြနဲ႔ စည္းကား တာပါ။ ဒါေၾကာင့္ အျပင္ ေဆးခန္းေတြမွာ လူနာသိပ္မရွိပါဘူး။ ဘဲဥမကြဲတဲ့ ရက္ေတြသာမ်ားပါတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္က လက္ေထာက္ဆရာ၀န္ လစာ ၄၅၀ က်ပ္နဲ႔ ဆို လူတစ္ေယာက္စာ စားေလာက္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ စပ္စံထြန္းေဆးရံုက လူလြတ္ဆရာ၀န္ေတြ ဘယ္သူမွေဆးခန္းမဖြင့္ၾကပါဘူး။ အိမ္ေထာင္သယ္ ႏွစ္ဦး သာ ေဆးခန္း ဖြင့္ပါတယ္။ က်မအေနနဲ႔လည္း စီးပြါးေရးေၾကာင့္ မဟုတ္ပဲ သူမကိုလည္းကူညီရင္း၊ သူမအိမ္မွာ အပ်င္းေျပ အားလူးဖုတ္ရ ေအာင္ သေဘာတူခဲ့ပါတယ္။ က်မ တီဗီေရာဂါရထားတာေၾကာင့္ ေမေမလည္း က်မကို ခ်က္ျပဳပ္ေကၽြးေမြးဖို႔ လိုက္လာပါတယ္။

ယခင္က ဆရာ၀န္အိမ္ခန္းေတြမလံုေလာက္လို႔ က်မနဲ႔ က်န္အပ်ိဳဆရာ၀န္ ေဒၚခင္ႏွင္းကို  သူနာျပဳ ေဆာင္ မွာပဲေနေစပါတယ္။ အခု ေမေမနဲ႔အတူ ေဆးရံု၀င္းထဲက ဆရာ၀န္အခန္းရလို႔ အဲ့ဒီ မွာ ေျပာင္းေန ခဲ့ပါ တယ္။ အေဖကလည္း ေတာင္ႀကီး ၿမိဳ႔ရဲ့အေအးထဲမွာ ဘက္စ္ကားေစာင့္ရင္း အေအးမိမွာ စိုးလို႔ သူ႔ကားနဲ႔ဆင္တူ (က်မ ကားတစ္ခုခုျဖစ္ရင္ သူ ရန္ကုန္က ကားအပိုပစၥည္း ပို႔ေပးနိုင္ေအာင္လို႔) morris minor ကားတစ္စီး ၀ယ္ ေပးလိုက္ ပါတယ္။ ညေနေဆးရံုကျပန္လာၿပီး ေရမိုးခ်ိဳး၊ထမင္းစား ေသာက္ၿပီး ေမေမနဲ႔ႏွစ္ေယာက္သား၊ေဒၚတင္ျမတ္၀င္းရဲ့ အိမ္ကို (ေဆးခန္းက အိမ္ေအာက္ထပ္မွာ ဖြင့္ ထားပါတယ္) ထြက္ခဲ့ၾကပါတယ္။

ေသြးဘဏ္မွာဘာမွ ထူးထူးေထြေထြ လုပ္စရာမရွိပါဘူး။ အဲ့ဒီအခ်ိန္က လွ်ပ္စစ္မီးကလည္း ၂၄ နာရီ မရတာေၾကာင့္ ေဆးရံုမွာ ရွိတဲ့ generater နဲ႔ လယ္တဲ့ ေသြးသိမ္းတဲ့ အထူးေရခဲေသတၱာ(အျမဲတန္း ၄ ဒီဂရီ စင္တီဂရိတ္ရွိေအာင္လုပ္ထားေသာ) ထဲမွာ ခြဲစိပ္မဲ့ လူနာနဲ႔ ေသြးလိုအပ္တဲ့ ေရာဂါသယ္ေတြ အတြက္ လာလွဴထားတဲ့ လူနာရွင္ေတြရဲ့ေသြးေတြကို သာထားနိုင္ပါတယ္။

က်မအေနနဲ႔ ေသြးလွဴရွင္ေတြ ေသြးလွဴဖို႔ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ ျပည့္မျပည့္စမ္းသပ္ျခင္း၊ အျခားေသာ ေသြးမွတစ္ဆင့္ကူးဆက္နိုင္တဲ့ ေရာဂါမ်ားရွိမရွိေမးျမန္းစစ္ေဆးျခင္း၊ ေလာက္သာလုပ္ေပးရတဲ့ အတြက္ နလံထ အနားယူရာဌာနျဖစ္ပါတယ္။

ကၽြန္ဇာတာပါတယ္ လို႔ေျပာရမလား မသိ၊ က်မက အားအား မေနတတ္ဘူး။ တစ္ခုခုလုပ္ေနရမွ။ ေဒၚတင္ျမတ္၀င္းကို ငါ့ကို နင္တို႔ လုပ္တဲ့ ေသြးစစ္တာေတြျပေပးပါလား။ ငါတို႔ ေဆးေက်ာင္းမွာ အေျခခံ ေသြးစစ္ တာေတြသင္ခဲ့ရတယ္ဆိုေတာ့ ေဒၚတင္ျမတ္၀င္းက အဆင္သင့္ပဲ။ အဆင့္၂ ေက်ာင္းသားေတြ သင္တန္းၿပီးလို႔ျပန္သြား ၾကၿပီ၊သူတို႔ရဲ့ ဓါတ္ခြဲခန္းမွန္ဘီလူး (microscope) ေတြေတာင္ မသိမ္းရေသးဘူး။ အမကို တစ္ခု ေပးထားမယ္။ အဲ့ဒါနဲ႔ အမ ေလ့လာ ေပါ့ဆိုၿပီး၊ microscope ထည့္ထားတဲ့ သစ္သားဘူး တစ္ခုကို ဖြင့္ လိုက္ေတာ့ ဘူးထဲမွာ microscope မရွိပါဘူး။ microscope တစ္ခုခ်င္းကို ဘူးနဲ႔ထဲ့ၿပီး အျပင္ကဘူးကို ေသာ့နဲ႔ ပိတ္ထားပါတယ္။ ဒီဘူးက microscope ကိုယူသြားၿပီး ျပန္ ေသာ့ပိတ္ထားလို႔ အထဲမွာ ဘယ္ အခ်ိန္ထဲက microscope ေပ်ာက္ေနတယ္ဆိုတာ မသိပါဘူး။ ေဒၚတင္ျမတ္၀င္းလည္း ေတာ္ေတာ္စိတ္ပူ သြား ပါတယ္။ microscope အားလံုးကို သူမကိုယ္တိုင္ လက္မွတ္ထိုး ထုတ္ထားတာမို႔ သူမ တာ၀န္ပါ။



က်မတို႔လည္းေရာဂါေဗဒဆရာ၀န္မႀကီးကိုအက်ိဳးအေၾကာင္းတိုင္တန္းဖို႔သြားေတာ့ ဆရာမႀကီး အိမ္ျပန္ သြားၿပီ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ေနာက္ေန႔မွပဲ က်မနဲ႔ အတူတူ ဆရာမႀကီးကိုသြားေရာက္တိုင္ၾကား ၾက ပါတယ္။ အံ့ၾသစြာ ဆရာမႀကီးရဲ့ မ်က္ႏွာက တစ္မ်ိဳးပဲ၊ စိတ္မ၀င္စားသလိုလို၊ တကယ္ကသူ႔မွာလည္း တာ၀န္ရွိပါတယ္။

အဲ့ဒီအခ်ိန္က ပုဒ္မ ၆၁ (ျပည္သူပိုင္ပစၥည္းအလြဲသံုးစားမႈ) နဲ႔ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားေထာင္ က်တာ ေၾကာင့္ အလြန္ေခတ္စားေနတဲ့ ပုဒ္မ ျဖစ္ပါတယ္။ က်မလည္း စိတ္မပူနဲ႔ ငါစဥ္းစားလိုက္အံုးမယ္လို႔ အား ေပးပါတယ္။ က်မ စဥ္းစားမိတာက microscope အသံုးျပဳတတ္ သူက ဓါတ္ခြဲခန္းကၽြမ္းက်င္ သူေတြပဲ ရွိ တယ္။ အဲ့ဒီသံုးတတ္သူေတြထဲမွာ ေဒၚတင္ျမတ္၀င္းကလြဲရင္ ဘယ္သူမွ ဓါတ္ခြဲခန္းမဖြင့္ဘူး၊ ဖြင့္မယ္လို႔ ရည္ရြယ္တဲ့သူလည္းမရွိဘူး။ မသံုးရင္ ဘာအတြက္ခိုးတာလဲ၊ ေရာင္းစားဖို႔ပဲျဖစ္မယ္။ ေရာင္းစားရင္ ေတာင္ႀကီး၊ ေစ်းႀကီး တစ္ခု ပဲရွိတယ္။ ေစ်းမွာေတာင္ ေဆးခန္းေတြ၊ ဓါတ္ခြဲခန္းေတြနဲ႔ အဆက္အသြယ္ရွိမဲ့ ေဆးေရာင္း သူေတြပဲ ရွိတယ္လို႔စဥ္းစားမိတာနဲ႔ က်မ ေဆးခန္း အတြက္ေဆး ၀ယ္ေနက် ကိုဟာရွင္ ဆီ ေျပးရပါတယ္။(အဲ့ဒီအခ်ိန္က အျပင္ေဆးခန္းေတြ ယိုးဒယားက ေမွာင္ခို၀င္တဲ့ ေဆးကိုပဲ အသံုး ျပဳရတာမို႔ အတု မပါ ေစ ရန္ ေဆးေရာင္းတဲ့သူကိုမိတ္ဖြဲ႔ထားရပါတယ္)။ ကိုဟာရွင္ကို အက်ိဳးအေၾကာင္းေျပာျပၿပီး၊ ေဆးရံုက ေပ်ာက္သြားတဲ့ microscope ပံုသ႑န္နဲ႔ အမ်ိဳးအစားေပးၿပီး ၀ယ္ခ်င္လို႔ စံုစမ္းတဲ့ အေနနဲ႔ စံုစမ္း ခိုင္းပါတယ္။ ကံေကာင္းခ်င္ေတာ့ ကိုဟာရွင္က ေနာက္ေန႔ မွာသတင္းလာပို႔ပါတယ္။ သူတို႔ေတာင္ႀကီးေစ်း ထဲက ဦး- ဆီမွာရွိေၾကာင္း ၀ယ္မယ္ဆိုရင္ျပ မယ္ဆိုတာ သိရတာနဲ႔ ႏွစ္ေယာက္သား ေရာဂါေဗဒ ဆရာ ၀န္ မႀကီးရဲ့ အိမ္ကို အေျပးေလး သြားေရာက္သတင္းပို႔ၾကပါတယ္။

ေရာဂါေဗဒဆရာ၀န္မႀကီးက ေတာင္ႀကီးေရာက္တာၾကာပါၿပီး ေတာင္ႀကီးေစာ္ဘြားသားနဲ႔ အိမ္ ေထာင္က်ၿပီးသားသမီးေတြေတာင္ ထြန္းကားေနပါၿပီ။ ေရာဂါေဗဒဆရာ၀န္မႀကီးရဲ့ အမ်ိဳးသားလည္း ရဲအဖြဲ႔နဲ႔ ေစ်းထဲက ဦး- ဆိုင္ကိုသြားရွာေတာ့ေပ်ာက္ေနတဲ့microscope ကို လက္ရဖမ္းဆီးမိပါတယ္။ ေဆးရံုက သန္႔ရွင္းေရးအလုပ္သမား ဦးရခိုင္က ေရာင္းဖို႔ေပးထားတာလို႔ ထြက္ဆိုပါတယ္။ ဦးရခိုင္ကို ဖမ္း ေတာ့ သူ႔ဖခင္ရခိုင္မွာအသဲအသန္ေနမေကာင္းေနေၾကာင္း သံႀကိဳးရတာေၾကာင့္အေရးေပၚလိုက္သြားဖို႔ စရိတ္ လို လို႔ ခိုးမိပါ တယ္လို႔ အစစ္ခံပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဦးရခိုင္အေနနဲ႔ ဓါတ္ခြဲခန္းထဲမွာဘူးနဲ႔သိမ္း ထားတဲ့ microscope ရွိတယ္ဆိုတာ၊ ေရာင္းစားလို႔ရတယ္ ဆိုတာ၊ ေသာ့ပိတ္ထားတဲ့ဘူးဖြင့္ဖို႔ဆိုတာ မျဖစ္နိုင္ ပါ ဘူး။ ဒါေပမဲ့ ဦးရခိုင္က သူ႔ဘာသာ လုပ္တာပါလို႔ ေျဖာင့္ခ်က္ေပးပါတယ္။ ေရာဂါေဗဒ ဆရာ၀န္ႀကီးကိုေတြ႔ခ်င္ေၾကာင္းေျပာေပမဲ့ ေရာဂါေဗဒဆရာ၀န္ႀကီး လံုး၀သြား မေတြ႔ပါဘူး။ ဦးရခိုင္ကို ရိုးသားလို႔ ေရာဂါေဗဒ ဆရာ၀န္ႀကီး က ဦးရခိုင္အားတဲ့အခ်ိန္ ဓါတ္ခြဲခန္းသန္႔ရွင္းေရးလုပ္နိုင္ေအာင္လို႔ ေသာ့ အပို တစ္ေခ်ာင္း ေတာင္ ေပးထားခဲ့တာတဲ့။ အခုလို ယံုၾကည္မႈ ကို အလြဲသံုးစား အလုပ္ခံရတာမို႔ မေတြ႔ခ်င္ ေတာ့လို႔ သြားမေတြ႔တာလို႔ သိရပါတယ္။

          တကယ့္အျဖစ္က ဓါတ္ခြဲခန္းမွာ ဓါတ္ခြဲခန္းတက္နစ္ရွင္ (technician) အဆင့္၁ လူပ်ိဳသိုးႀကီး တစ္ေယာက္ရွိပါတယ္။ အသက္က ၄၀ ေက်ာ္။ ေဆြမရွိမ်ိဳးမရွိ တစ္ေယာက္ထဲေနပါတယ္။ တခါတရံ ဓါတ္ခြဲခန္းကpressure cooker ထဲ ငါးေတြထဲ့ ေပါင္းစားလို႔ ဓါတ္ခြဲခန္း တစ္ခုလံုးနံေအာင္ လုပ္တတ္ပါ တယ္။ ေရာဂါေဗဒဆရာ၀န္ႀကီးက ဦးရခိုင္ကို ရိုးသားလို႔ favour ေပးသလို လူပ်ိဳသိုးႀကီးကိုလည္း အသနား ပိုၿပီး သူလုပ္တာေတြကို မသိခ်င္ေရာင္ေဆာင္ေနပါတယ္။ လူပ်ိဳသိုးႀကီးက က်မသူငယ္ခ်င္း ေဒၚတင္ျမတ္ ၀င္းကို စိတ္၀င္စားပါတယ္။ ေဒၚတင္ျမတ္၀င္းက အထိုက္အေလ်ာက္ခ်မ္းသာတယ္။ ေဆးပညာ ၀ါသနာ ပါတယ္။ အသက္ ၃၀ ၀န္းက်င္ ကိုယ္ေန ဟန္ထားေရာ၊ ရုပ္ရည္ပါေခ်ာေမာ လွပ တယ္။ လူပ်ိဳသိုးႀကီးက အို တဲ့အျပင္ ခ်စ္ခင္စရာ ဘာတစ္ကြက္မွမရွိဘူး။ အရက္ကလည္း ေသာက္တတ္ ေသးတယ္။ ဒီေတာ့ ေဒၚတင္ျမတ္ ၀င္းစိတ္မ၀င္စားတာမဆန္းပါဘူး။ ဒါကို သူကမေၾကနပ္ဘူး။ ဦးရခိုင္ ေငြေရး ေၾကးေရး ျပႆနာျဖစ္ေတာ့ လူပ်ိဳသိုးႀကီးကို တိုင္ပင္ တယ္။ အဲ့ဒီမွာ သူက ေဒၚတင္ျမတ္၀င္းဒုကၡေရာက္မဲ့ အၾကံ အစည္ကို ဦးရခိုင္ကိုေပးတယ္။ သူ ည ဂ်ဴတီက်တဲ့ညမွာ Microscope ဘူးေသာ့ ကို ဖြင့္ၿပီး ဦးရခိုင္ကို ေစ်းမွာေရာင္းဖို႔ေပးလိုက္ၿပီး၊ ေရာဂါေဗဒ ဆရာ၀န္ႀကီးကို ေဒၚတင္ျမတ္၀င္းခိုးၿပီး သူမအိမ္မွာ က်မနဲ႔အတူေဆးခန္းနဲ႔ ဓါတ္ခြဲ ခန္းဖြင့္ ထားတယ္လို႔ တိုင္းထားၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္က်မတို႔ Microscope ေပ်ာက္ေၾကာင္း သြားတိုင္ေတာ့ ေရာဂါေဗဒဆရာ၀န္ႀကီး မ်က္ႏွာ တစ္မ်ိဳးျဖစ္ေနတာကိုး။ သူ႔ရင္ထဲမွာေတာ့ နင္တို႔ ဘာသာခိုးၿပီး၊ ငါ့လာတိုင္တယ္ေပါ့။

    ဦးရခိုင္ကေတာ့ ေထာင္က်သြားပါတယ္။ လူပ်ိဳသိုးႀကီးကေတာ့ အရင္အတိုင္း ဓါတ္ခြဲခန္းမွာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ေရာဂါေဗဒဆရာ၀န္ႀကီးရဲ့ favour ေပးမႈမရေတာ့တာေၾကာင့္ ငါးေပါင္းတာေတြေတာ့ မလုပ္ ေတာ့ ပါဘူး။ ေနာက္၂ ႏွစ္ေလာက္မွာ သူ႔ဇာတိရွိရာ အညာကို အျပန္ ရထားေပၚ ကျပဳတ္က်ေသဆံုးခဲ့ပါတယ္။


သူမ်ားကိုဒုကၡေရာက္ေအာင္ၾကံစည္ခဲ့လို႔ သူဒုကၡေရာက္တာလား?














အခုတ္ခံရတဲ့သူရဲ့စိတ္ကဓါးခုတ္ရာကိုဆြဲေနတယ္။ စိတၱဇရုပ္ကဓါတ္ခ်င္းဆက္ေနတယ္။ ဒီရုပ္ေတြကို ဟိုဘက္ဘ၀ သယ္သြားတာေတာ့မဟုတ္ဘူး။ မဟုတ္ေပမယ့္လို႔ ဓါတ္ခ်င္းက ဆက္ေနေတာ့         ဟိုဘက္ဘ၀ရုပ္မွာ ဓါးခုတ္ရာ ပါေနတယ္။ ဒီဘက္ရုပ္ေတြ ဟိုဘက္ကို တိုက္ရိုက္ကူးသြားတာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ ဟိုဘက္ဘ၀မေျပာနဲ႔ ဒီဘက္ဘ၀မွာေတာင္ မကူးဘူး။ ဥပမာ  ၁၀ ႏွစ္သားအရြယ္မွာ ရွိေနတဲ့ဓါးခုတ္ရာဟာ ၁၁ ႏွစ္သားက်ေတာ့ မူလဓါးခုတ္ရာမပါေတာ့ဘူး။ ျမင္ေနရတဲ့ ဓါးခုတ္ရာက ရုပ္သစ္ပဲ။ အသစ္အသစ္ျဖစ္ေပၚ လာတဲ့ ဓါးခုတ္ရာပဲ။ ဓါတ္ဆက္ေနေတာ့ ရုပ္ရုပ္ခ်င္း ေက်းဇူးျပဳ လိုက္တဲ့ အတြက္ ဒီကအရာေလးနဲ႔ ဆိုင္တဲ့ ရုပ္ကေလးေတြပဲ ဟိုမွာ သြားၿပီးေတာ့ ျဖစ္တယ္။ အဲ့ဒီအတိုင္းပဲ ဟိုဘက္ဘ၀မွာ ဓါးခုတ္ရာထင္ေနတာလဲ ရုပ္သစ္ပဲ။ စိတ္ဓါတ္က ဆက္ရက္ျဖစ္ေနလို႔ ဟိုဘက္မွာ ရုပ္သစ္ သြားျဖစ္တာ။ ဒီနည္းတူကူးသြားတာပါ။  ဒီဘက္ဘ၀ကစိတ္ေတြရုပ္ေတြ ဟိုဘက္ဘ၀ကိုတိုက္ရိုက္ ကူးသြားတာမဟုတ္ပါဘူး။



စိတ္သာရွင္ေစာဘုရားေဟာ ဆိုတာလို အရာရာကိုစိတ္ကဦးေဆာင္ပါတယ္။ လူ၊တိရစၱာန္၊နတ္၊ပံုသ႑န္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ျဖစ္ေအာင္လည္းစိတ္ကပဲလုပ္တာပါ။



 စိတ္သာပဓာန (ေတာင္တန္းသာသနာျပဳဆရာေတာ္ႀကီးဦးဥတၱမသာရ)

လူ႔ျပည္၊နတ္ျပည္၊ျဗဟၼျပည္၊
က်င္လည္ စိတ္ေၾကာင့္သာ။
အပါယ္ေလးပါးက်သူမ်ား၊
မွတ္သား စိတ္ေၾကာင့္သာ။
ေကာင္း၊ဆိုး၊ယုတ္၊ျမတ္၊ျဖစ္လာတတ္၊
မွတ္ၾက စိတ္ေၾကာင့္သာ။
နိဗၺာန္သာေခါင္ ၊ေဘးမဲ့ေသာင္၊
စိတ္ေဆာင္ ေရာက္မည္သာ။

က်မ္းကိုး
ဆရာေတာ္အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ၏ သိပၸံအျမင္ႏွင့္ဗုဒၶအဘိဓမၼာအေမးအေျဖမ်ား။


Tuesday, April 17, 2018

ေသကံမေရာက္ေသးလို႕လား ?

ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႔ စပ္စံထြန္းေဆးရံုအျပင္လူနာဌာနမွာ လက္ေထာက္ဆရာ၀န္ အျဖစ္နဲ႔ တာ၀န္ထမ္း ေဆာင္တာ သံုးလေလာက္အၾကာမွာ ခ်မ္းတုန္ၿပီးဖ်ားပါတယ္။ ဖ်ားတာကလြဲရင္ ဘာေရာဂါ လကၡဏာမွ မရွိတာမို႔ ငွက္ဖ်ား ေရာဂါလို႔ ထင္ခဲ့ပါတယ္။ ငွက္ဖ်ားပိုး စစ္ေဆးေပးဖို႔ ဓါတ္ခြဲခန္းကိုပို႔လိုက္ပါတယ္။ ၃ ရက္ဆက္တိုက္ စစ္ေပမဲ့လည္း ငွက္ဖ်ားပိုး မေတြ႔ပါဘူး။ ဖ်ားေနတဲ့ အခ်ိန္မွာယူတဲ့ေသြးမွာလည္း မေတြ႔ပါဘူး။ ဓါတ္ခြဲခန္းမွဴး (medical technologist) ေဒၚတင္ျမတ္က က်မကိုယ္တိုင္ေသခ်ာၾကည့္ပါတယ္၊ ပိုးမေတြ႔ပါဘူးတဲ့။ ေဒၚတင္ျမတ္က အလုပ္ လုပ္တာ အလြန္ေသခ်ာစိစပ္ပါတယ္။ ငွက္ဖ်ားပိုးကို သူမ ရွာလို႔မေတြ႔ဘူးဆိုရင္ ငွက္ဖ်ားေရာဂါမဟုတ္တာေသခ်ာပါတယ္။ ဒါနဲ႔ ခ်မ္းတုန္ဖ်ား တတ္တဲ့ ဆီးပိုး၀င္တဲ့ ေရာဂါ (urinary tract infection) မ်ား ျဖစ္ေန မလားဆိုၿပီး၊ ဆီးကို  ပိုးရွိမရွိ စစ္ဖို႔ ဓါတ္ခြဲခန္း ပို႔ရ ျပန္ ပါတယ္။

ဆီးပိုး၀င္တဲ့ေရာဂါက မသန္႔တဲ့ေရကို သံုးမိရင္ျဖစ္နိုင္ပါတယ္။ အဲ့ဒီ အခ်ိန္က  အျပင္ လူနာဌာန (ရံုးဖြင့္ခ်ိန္) အေနနဲ႔ေရာ အေရးေပၚဌာန(ရံုးပိတ္ခ်ိန္) အေနနဲ႔ပါ အသံုးျပဳတဲ့ ေနရာမွာ အိမ္သာတစ္လံုးပဲ ရွိပါတယ္။ ေဆး၀န္ထမ္းေတြေရာ၊ လူနာေတြပါ အတူတူ သံုးရပါတယ္။ ေရကလည္း အျမဲမလာလို႔ ပံုးတစ္ခု ထဲမွာထည့္ထားတဲ့ ေရကိုပဲ ခတ္သံုးရပါ တယ္။ ေရာဂါရွိတဲ့ သူခတ္သံုးထားလို႔ ေရထဲမွာပိုးေတြ ေရာက္ ေနရင္ ေနာက္သံုးတဲ့သူကို ကူးနိုင္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေတာင္ႀကီးလို ေအးတဲ့ေနရာမွာ ပိုးေတြေရထဲမွာ ၾကာၾကာ ရွင္ေနနိုင္ ပါတယ္။ တစ္လလံုးလံုး အေရးေပၚ တာ၀န္ယူရတဲ့ညေတြမွာ အဲ့ဒီေရအိမ္က က်န္းမာေရးနဲ႔ မညီတဲ့ေရကို သံုးခဲ့ရတာမို႔ ဆီးပိုး၀င္တဲ့ေရာဂါလည္း ျဖစ္နိုင္တယ္လို႔ ထင္ခဲ့တာပါ။ ဒါေပမဲ့ (၃)ရက္ ဆက္တိုက္ ပိုးေမြးခဲ့ေပမဲ့ ဘာပိုးမွမေပါက္ပါဘူး။ ဆိုလိုတာက ဆီးမွာ ဘာပိုးမွမရွိပါဘူး။ 

ဒါဆိုရင္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႔မွာ အျဖစ္မ်ားတဲ့ တိုက္ဖိုက္မ်ားျဖစ္မလားလို႔၊ (တိုက္ဖိုက္ဖ်ားကာစမွာ၊ အထူးသျဖင့္ က်န္းမာေရးေကာင္းတဲ့သူေတြမွာ ဖ်ားတာကလြဲရင္ ဘာေရာဂါ လကၡဏာမွ မျပ တတ္ပါဘူး) ယူဆၿပီး တိုက္ဖိုက္ေဆးေတြ စေသာက္ရပါေတာ့တယ္။ တိုက္ဖိုက္ပိုးကို ကိုယ္ထဲမွာ ရွာလို႔မေတြ႔နိုင္ပါဘူး။ တိုက္ဖိုက္ပိုး ကိုယ္ထဲေရာက္ဖူးတယ္ ဆိုတာကို ေျပာနိုင္တဲ့ အင္မူနိုဂလိုဘင္ (immunoglobulins) ကို ေတာ့ ေသြးရည္ၾကည္ထဲမွာ စစ္လို႔ရပါတယ္။


ဒါေပမဲ့ ျမန္မာျပည္မွာ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားရဲ့ ကိုယ္ထဲကို တိုက္ဖိုက္ပိုး တစ္ခ်ိန္မဟုတ္ တစ္ခ်ိန္  ၀င္ခဲ့ တာ မို႔ (တိုက္ဖိုက္ပိုးကိုယ္ထဲ ေရာက္ေပမဲ့ ေရာဂါမျဖစ္ခဲ့သူမ်ား) တိုက္ဖိုက္ အင္မူနိုဂလိုဘင္ေတြ႔ရံုနဲ႔ တိုက္ဖိုက္ ေရာဂါလို႔မေျပာနိုင္ပါဘူး။ တိုက္ဖိုက္ေရာဂါလို႔ ေျပာနိုင္ေအာင္ တိုက္ဖိုက္အင္မူနိုဂလိုဘင္ေတြကို တစ္ပတ္ျခားၿပီး စစ္ရပါတယ္၊ ဒုတိယ စစ္တဲ့ေသြးမွာရွိတဲ့ တိုက္ဖိုက္အင္မူနိုဂလိုဘင္ေတြက ပထမစစ္တဲ့ ေသြး ထက္အနည္းဆံုး ေလးဆ ပိုမ်ားလာမွတိုက္ဖိုက္ ေရာဂါလို႔ေျပာနိုင္ပါတယ္။


ဟိုဟာစစ္ ဒီဟာစစ္နဲ႔ဖ်ားတာလဲ၊ နည္းနည္းၾကာလာ၊ ဘာေရာဂါမွန္းလည္း မသိေသးတာနဲ႔       ဆိုး၀ါးတဲ့ ေရာဂါေတြ ဥပမာ ကင္ဆာမ်ား ျဖစ္ေနမလားလို႔ တစ္ကိုယ္လံုး က်န္းမာေရ စစ္ေဆးဖို႔ ဆံုးျဖတ္ၿပီး ရင္ပတ္ ဓါတ္မွန္ ရိုက္လိုက္ေတာ့။ လံုး၀ မထင္ခဲ့တဲ့ အဆုတ္ထဲမွာ ေရ၀င္ေနတာကိုေတြ႔လိုက္ရပါတယ္။ မ်ားေသာ အားျဖင့္ အဆုတ္ေရ၀င္ရင္ ေခ်ာင္းဆိုး တာတို႔၊ အသက္ရႈက်ပ္တာတို႔ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ က်မမွာ အဲ့ဒီ လကၡဏာေတြ လံုး၀မရွိပါဘူး။

အဆုတ္ေရ၀င္တယ္ ဆိုတာေတာ့ေတြ႔ပါၿပီး၊ ေနာက္သိဖို႔လိုတာက ဘာေၾကာင့္ေရ၀င္ ရတာလဲ။ အဲ့ဒါသိဖို႔ အဆုတ္ထဲကအရည္ကို စုပ္ထုတ္ၿပီးစစ္ေဆးရပါမယ္။ အဆုတ္က အရည္ေတြထုတ္လိုက္ေတာ့TB ေၾကာင့္ အဆုတ္ေရ၀င္တာျဖစ္ေနပါေတာ့တယ္။ ေတာ္ေသးတယ္ ကင္ဆာမဟုတ္လို႔။ 

အလုပ္မ၀င္ခင္ ရင္ဘတ္ဓါတ္မွန္အပါအ၀င္ က်န္းမားေရးအတြက္ (general medical chek-up) လုပ္ခဲ့ရတာမို႔၊ စပ္စံထြန္းေဆးရံု အျပင္လူနာဌာနမွာ ကူးဆက္ခံ ရတာ ေသခ်ာပါတယ္။ အျပင္လူနာဌာနမွာ လူနာေတြစမ္းသပ္ေနတံုး၊ တစ္ခ်ိဳ႕လူနာေတြ ေခ်ာင္းဆိုးလိုက္လို႔ မ်က္ႏွာ တည့္တည့္၊ တံေတြး စဥ္ ေပါင္း လည္းမနည္းပါဘူး။ တစ္ခ်ိဳ႕ လူနာမ်ား ေဆးရံုေရာက္မွ သလိပ္စစ္လိုက္ေတာ့ သလိပ္ထဲမွာ TB ပိုးေတြ ေျမာက္ျမား စြာရွိေနတာလည္းအခါခါပါ။

TB ေရာဂါဆိုေတာ့  TB ေဆးျဖစ္တဲ့ streptomycin တစ္ေန႔တစ္လံုးထိုးရၿပီ၊ PAS ေခၚတဲ့ ၾကြက္ခ်ီးလိုေဆးနဲ႔  isoniazid ေဆး ၃ မ်ိဳး ေသာက္ရပါတာ္။ TB ေရာဂါ ေဆးက ႏွစ္နဲ႔ခ်ီေသာက္ရတာမို႔ ေရာဂပိုးေတြေဆးယဥ္္ (drug resistance) တတ္လို႔ ေဆး  မ်ိဳးတြဲေသာက္ရတာပါ။ ေဆးထိုး ေဆး ေသာက္တာ တစ္လ ေလာက္ေရာက္ေတာ့ က်မ ေခါင္းေတြမူးၿပီး ေခါင္းေထာင္လို႔မရေတာ့ပါဘူး။ ၾကက္ လည္လိမ္ထားသလို ေခါင္းႀကိဳးက်ေနပါတယ္။ က်မငယ္စဥ္ကထဲက ပင္ဆံပင္အရွည္ထားၿပီး ေနာက္မွာ က်စ္ဆံၿမီး တစ္ေခ်ာင္းတည္း က်စ္ေလ့ရွိပါတယ္။ က်မအိပ္ရာထဲမွာပဲ လွဲေနရပါတယ္။ အိပ္ရာထဲမွာ လွဲ ေနေပမဲ့ ေခါင္းေလးတဲ့ေ၀ဒနာကိုခံစားေနရတာနဲ႔ အနားမွာရွိတဲ့ သူငယ္ခ်င္းကို ကပ္ႀကီး ယူခိုင္းၿပီး က်မ ခ်စ္တဲ့ဆံပင္ေတြကို ညွပ္ပစ္လိုက္ပါတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္ကစၿပီးယခုထက္တိုင္ က်မ ဆံပင္ကို အေနာက္မွာ ခ်ီထားလို႔ မရေတာ့ပါဘူး။ ေမ့ၿပီးခ်ီထားမိရင္ ေခါင္းကိုက္လာ ပါတယ္။ ဒီလိုျဖစ္တာ streptomycin ရဲ့ ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳး (side effect) ေၾကာင့္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ streptomycin  ထိုးေဆးကိုရပ္လိုက္ရပါတယ္။ ထိုးေဆးရပ္ လိုက္ေတာ့ ေဆး ၂မ်ိဳး သာရွိေတာ့လို႔  isoniazid  အစား ပိုပ်င္းတဲ့  rifampicin ေဆးကို ေျပာင္းေသာက္ရပါတယ္။ ဒီေဆးက ေပၚကာစမို႔ ေတာင္ႀကီးမွာ လူႀကီးေသာက္ တဲ့ေဆးလံုး ၀ယ္မရ ေသး တာနဲ႔ ခေလးေသာက္တဲ့ ေဆးရည္ကို ေသာက္ရပါတယ္။ rifampicin ေသာက္တာ တစ္ပတ္ေလာက္ အၾကာမွာေတာ့ ေဆးေသာက္တိုင္း အံပါေတာ့တယ္။ အဲ့ဒါကလည္း rifampicin ရဲ့ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးပါ။ ဘယ္လိုမွ ေသာက္လို႔ မရတာေၾကာင့္ PAS ေဆးပဲျပန္ေသာက္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ က်မကိုယ္က PAS  လည္း လက္မခံေတာ့ပါဘူး။ ျပန္အံထုတ္ေနပါတယ္။ PAS ေဆးရဲ့ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးကလည္း အံျခင္း ျဖစ္ပါ တယ္။ ဒါနဲ႔ isoniazid ေဆး တစ္မ်ိဳးပဲ ေသာက္ ေနရပါတယ္။ ေတာင္ႀကီးက TB အထူးကုဆရာ၀န္က နင္ကေဆးေတြ လက္မခံနိုင္ေတာ့ ငါလည္းဘယ္လို ကုရမွန္း မသိဘူးတဲ့။ ဟုတ္ပါတယ္။ အားေပ်ာ့တဲ့ isoniazid ေဆးတစ္မ်ိဳး တည္းေသာက္ရင္ ကိုယ္ထဲက ပိုးေတြ မၾကာခင္ ေဆးယဥ္သြားပါမယ္။

TB ေရာဂါေဆး မေပၚခင္က TB ေၾကာင့္ လူနာေတြ ကမၻာနဲ႔ အ၀ွမ္း ေသာက္ေသာက္လဲ  ေသခဲ့ၾက ပါတယ္။ TB ေရာဂါကကူးဆက္ျမန္တဲ့အျပင္ အေသလဲျမန္ပါတယ္။ ေဆးပညာမွာ TB ေၾကာင့္ ေသတာကို galloping consumption ျမင္းေျပးသလိုေသတယ္လို႔ ဥပမာေပးပါတယ္။ ကင္ဆာ မဟုတ္လို႔ ေတာ္ေသး တယ္ ဆိုေပမဲ့  TB ေရာဂါ ျဖစ္ၿပီး TB ေဆးမသံုးနိုင္ရင္ ဘာထူးလဲ။ အေသေတာင္ ပိုျမန္ ပါ အံုးမယ္။

rifampicin ေဆးအရွိန္နဲ႔ အံတာကလည္းရွိ ေနပါေသးတယ္။ အစာ မ၀င္တာရယ္၊ ေရာဂါ ေၾကာင့္ ရယ္၊ က်မ ေသြးအားနည္းလာပါတယ္။ ဒါနဲ႔ အေဆာင္မွာေနတဲ့ သူငယ္ခ်င္း သူနာျပဳ ဆရာမကို ေသြး အား တိုးေဆး inferon drip သြင္းေပးဖို႔ ေျပာပါတယ္။ ဆရာမေလးလည္း inferon drip သြင္းဖို႔ျပင္ဆင္ရင္း အမ inferon ထိုးဖူးလားလို႔ေမးပါတယ္။ က်မလည္း မထိုးဖူးဘူး။ ဒါေပမဲ့ ငါဘယ္ေဆးမဆိုတဲ့ပါတယ္။ penicillin ေတာင္ တဲ့တယ္လို႔ ေျပာလိုက္ပါတယ္။ လူေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား penicillin ကို allergy ျဖစ္ပါ တယ္။ ေဆးမတဲ့ ဘူးဆိုတာ allergy ျဖစ္တာပါ။  ဆရာမေလးက အမ ေသခ်ာေအာင္ အစမ္းထိုး ရေအာင္ ပါဆိုတာနဲ႔ ေအးေအးလို႔ေျပာၿပီ သူ inferon drip ထဲကေဆးရည္နဲနဲစုပ္ၿပီး က်မလက္ေမာင္းက ေသြးေၾကာ ထဲကို ထိုး ေပးပါတယ္။ ေဆးထိုးေနရင္း အားလူးဖုတ္ေနလို႔လား မသိ ေဆးနဲနဲပဲ ၀င္သြားၿပီး ေဆးထိုးအပ္ ေသြးေၾကာ အျပင္ကိုေရာက္သြားပါတယ္။ ဆရာမေလးလည္း။ အမ ေဆးထပ္ထိုးရမလားဆိုေတာ့။ က်မ က ေတာ္ၿပီး မထိုးနဲ႔ေတာ့ဆိုၿပီ ရပ္ခိုင္းလိုက္ ပါတယ္။ ခဏ ေနေတာ့ က်မေၾကာထဲကယားလာပါတယ္။ က်မထင္တာ က အိပ္ရာမွာဂ်ပိုးရွိေနတယ္ေပါ့။ ဆရာမေလးကိုေတာင္ ဂ်ပိုးရွိတယ္ဟ။ ငါ့ကိုကိုက္တယ္လို႔ေျပာလိုက္ ပါတယ္။ ၅ မိနစ္ေလာက္ၾကာေတာ့ က်မ အသက္ရႈရက်ပ္လာပါတယ္။ က်မသိပါၿပီ။ ဂ်ပိုး ကိုက္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ Inferon allergy ျဖစ္တာပါ။ ဆရာမေလးကိုလည္း shock မွာထိုးရမဲ့ ေဆး ေတြ ကို ထိုးဖို႔ေျပာ လိုက္ပါတယ္။ သူမလည္းမ်က္လံုးမ်က္ဆံျပဳးသြားပါတယ္။ ေျဖေဆးေတြျဖစ္တဲ့ Burmeton, adrenalin ေတြကို တင္ပါးထဲထိုးထဲ့ပါတယ္။ က်မ စကားမေျပာနိုင္ ေတာ့ပါဘူး။ က်မရင္ပတ္ေပၚမွာ ေက်ာက္တံုးႀကီး တစ္တံုးနဲ႔ ဖိေနသလိုမ်ိဳးခံစားရပါတယ္။ အသက္ရႈ လို႔လဲမရပါဘူး။ မ်က္စိလည္းမျမင္ ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ နားကေတာ့ အားလံုး ၾကားေနပါတယ္။

အေဆာင္မွာေနတဲ့ ေဒါက္တာေဒၚႏွင္းကိုသြားေျပးေခၚတာက်မၾကားေနပါတယ္။ ေဒၚႏွင္း ရုပ္ရွင္ သြားၾကည့္တယ္လို႔ေျပာေနသံေတြ၊ အျခားခန္းကဆရာမေတြ ေရာက္လာၿပီး က်မ ေသြးေၾကာေတြ ထဲကို ေနာက္ဆံုးအသက္ကယ္ေဆးျဖစ္တဲ့ corticosteroide ကို အေၾကာကေနထိုးသြင္းဖို႔ႀကိဳးစားၾကေပမဲ့ ေသြးေၾကာထဲ အပ္မ ေရာက္ျဖစ္ေန ပါတယ္။ shock ျဖစ္ရင္ ေျခလက္ေတြက ေသြးေတြ ဆုတ္လာတာမို႔ ေသြးေၾကာရွာမရျဖစ္တတ္ပါတယ္။

က်မလည္းေသကာနီးၿပီဆိုတာသိလိုက္ပါတယ္။ အဲ့ဒီအခ်ိန္မွာ အဖြါးေျပာဖူးတဲ့ စကားသြား သတိရ ပ ါတယ္။ အဖြါးက ေသခါနီးရင္ ကိုယ္လုပ္ခဲ့တဲ့ ေကာင္းမႈ ေတြျပန္စဥ္းစား ရတယ္တဲ့။ က်မ စဥ္းစားေတာ့ က်မမွာ ဘာေကာင္းမႈမွမရွိပါဘူး။ မေကာင္းမႈလဲ ဘာမွမရွိပါဘူး။ က်မ တစ္သက္လံုး စာေမးပြဲက်မွာစိုးလို႔ စာကံုးက်က္ခဲ့တာပဲရွိပါတယ္။ ဒါနဲ႔ က်မရတဲ့ ၾသကာသ ဘုရားရွစ္ခိုးကိုပဲ ဆိုေနပါတယ္။ ဘုရားရွစ္ခိုး ေန တံုးမွာပဲ။ ေဒါက္တာေဒၚႏွင္းရုပ္ရွင္လက္မွတ္မရလို႔ အေဆာင္ျပန္လာေၾကာင္း။ က်မ အေၾကာင္း ၾကားလို႔ က်မ အခန္းေရာက္လာတာ က်မၾကားေနပါတယ္။ ေဒါက္တာေဒၚႏွင္းေအးေရာက္လာၿပီး အေၾကာ ေဆး ထိုးဖို႔ ဆရာမေတြဆီက အပ္ယူလိုက္ေတာ့။ အပ္ထဲမွာ ဆို႔ထားတဲ့ ဂြမ္းကိုမထုတ္ပဲေဆးထိုး ေနၾက တာေၾကာင့္ အသက္ကယ္ေဆး အေၾကာထဲ ထိုးမရျဖစ္ေနတာပါ။ က်မ အခန္းမွာ ေဆးထိုးအပ္တို႔၊ အပ္ျပဳပ္တဲ့ပစၥည္းေတြမရွိပါဘူး။ အဲ့ဒီေခတ္က တစ္ခါသံုးေဆးထိုးအပ္ေတြ မေပၚ ေသးတာေၾကာင့္၊ ေဆးထိုးအပ္ေတြကိုသံုးၿပီးရင္ျပန္ျပဳပ္ရပါတယ္။ shock ျဖစ္မယ္လို႔ မထင္ထားတာေၾကာင့္ အပ္ အပို ယူမ ထားပါဘူး။ shock ျဖစ္ေတာ့ ပိုးသတ္ထားတဲ့ အပ္အျဖစ္ inferon drip မွာ ေလ၀င္ေအာင္တပ္ထားတဲ့ အပ္ကိုယူထိုးၾကတာပါ။ အဲ့ဒီအပ္မွာ ေဆးရည္ေတြထြက္မက်ေအာင္ ၀ါဂြမ္းထဲ့ထားပါတယ္။ ဆရာမေတြ ေၾကာက္ေၾကာက္လန္႔လန္႔ နဲ႔ ေဆးထိုးၾကေတာ့ အပ္က ဂြမ္းထုတ္ဖို႔ေမ့သြားၾကတာပါ။ ဒါေတြကေတာ့ လက္ေတြ႔ ေျဖးရွင္းလို႔ရတဲ့ရုပ္၀တၳဳနဲ႔ဆိုင္တဲ့အေၾကာင္းေတြပါ။

         ရွင္းျပလို႔မရတဲ့စိတ္နဲ႔ဆိုင္တဲ့အေၾကာင္းေတြရွိေနပါတယ္။ ေဒၚႏွင္းေအးကဘာလို႔ က်မဘုရားစာဆိုမွ ျပန္ေရာက္လာတာလဲ။ ေတာင္ႀကီးမွာအဲ့ဒီအခ်ိန္က လူဦးေရ သိပ္ မမ်ား ေသးပါဘူး။ ရုပ္ရွင္ရံုျပည့္တယ္၊လွ်ံတယ္ဆိုတာတခါမွမၾကားဖူးပါဘူး။ က်မ ေသကံမေရာက္ေသးလို႔လား။ ဘုရားအာရံုၿပဳမိလို႔ က်မရဲ့ ကုန္ေတာ့မယ္ လူျဖစ္ေစတဲ့ ကံကို ဆက္ေပး လိုက္တာလား။ သာမန္တိုက္ဆိုင္မႈလား။ မဟုတ္ဘူးလို႔ေတာ့ က်မသိေနတယ္။ ဒါေပမဲ့ မေသခ်ာဘူး။ ေသခ်ာေအာင္ လက္ေတြ႔  စမ္းမယ္လို႔ေတာ့ ေတးထား လိုက္ ပါ တယ္။ 

ေျဖေဆး ေသြးထဲ၀င္သြားတာနဲ႔ က်မရင္ပတ္ေပၚကေက်ာက္တံုးႀကီးကိုတစ္ျဖည္းျဖည္း မ လိုက္ သလို အသက္ရႈရတာပိုေခ်ာင္လာပါတယ္။ က်မ အံလည္းအံ၊ ၀မ္းလည္းသြားၿပီး အိပ္ေပ်ာ္သြားပါတယ္။ ေနာက္ေန႔မနက္မွာေတာ့ က်မ အေကာင္းပတိျဖစ္ေနပါၿပီး။ က်မရဲ့အမအႀကီးဆံုး က်မကို ရန္ကုန္ျပန္ ေခၚ ေဆးကုဖို႔ ရန္ကုန္က ေရာက္မွာမို႔ ဟဲဟိုးေလယဥ္ကြင္းကို က်မသူငယ္ခ်င္းနဲ႔ ဆင္းသြားပါတယ္။ အမႀကီးနဲ႔ေတြ႔ေတာ့ အမႀကီးက မေန႔ကငါဘာျဖစ္လဲမသိဘူး။ ေအာက္မ်က္ခန္းေတြသိပ္လႈပ္တာပဲတဲ့။ က်မက ကံေကာင္းလို႔ နို႔မို႔ဆို ငါ့အေလာင္းနင္သယ္ျပန္ရမွာလို႔ အစခ်ီၿပီး ျဖစ္ပ်က္သမွ်ေတြေျပာျပပါတယ္။ အမႀကီး ေရာက္ၿပီးတစ္ပတ္အၾကာမွာ က်မတို႔ညီအမ ရန္ကုန္ကိုေဆးကုဖို႔ ေဆးခြင့္တစ္လယူၿပီး ျပန္ လာၾက ပါ တယ္။


ရုပ္ေတြကျဖစ္ျပီးပ်က္ေနတယ္ဆိုျပီးဘာလို႕ မ်က္ႏွာက အမွတ္ေတြကဆက္လက္ရွိေနတာလဲ ?


 ေမြးစမွာပါလာတဲ့ အမွတ္အသားေတြက၊အသက္ႀကီးလာတဲ့အထိ မေျပာင္းလည္းပဲ ဆက္လက္တည္ၿမဲေနတဲ့ အမွတ္အသားေတြမဟုတ္ပါဘူး။ အသစ္ျဖစ္လာတဲ့အမွတ္အသားေတြပါ။ အမွတ္အသားေတြဟာ ရုပ္ျဖစ္တဲ့အတြက္  အျမဲ ပ်က္ေနၿပီး၊ ပ်က္သြားတဲ့ရုပ္ေတြေနရာမွာ မူလရုပ္နဲ႔ထက္တူ တူတဲ့ရုပ္ေတြနဲ႔အစားထိုးေနၾကတယ္။ ဒီလို ရုပ္သစ္ ေတြျဖစ္ေနတာကို သာမာန္မ်က္စိနဲ႔မျမင္နိုင္လို႔ ရုပ္ေတြဟာ မေျပာင္းမလဲ အျမဲတည္ရွိတယ္ဆိုတဲ့ အျမင္မွား ေတြ ျဖစ္ၾကတာပါ။ ေခတ္သစ္ဥပမာေပးရရင္ စာတစ္ေဆာင္ကို စာကူးဆက္မွာ ကူးယူ (copy) သလိုပါပဲ။ ပထမ ကူးတဲ့ စာေတြကို မူလ စာသားအတိုင္းေတြ႔ရပါမယ္။ ဒါေပမဲ့ ကူးတဲ့အေရအတြက္မ်ားလာတာနဲ႔အမွ် မူလစာလို မျပတ္သား ေတာ့ဘူး။ မူလစာကေန ေသြဖီလာတယ္။ ဒီလိုပဲ ရုပ္ေတြလည္း ေမြးစကစၿပီး အဖန္ဖန္ကူးေနတာမို႔ အသက္ႀကီးလာ တာနဲ႔အမွ် ငယ္ရုပ္က တစ္ေျဖးေျဖးေသြးဖီၿပီး ႀကီးရုပ္ေတြျဖစ္တာတယ္။ ေမြးရာပါအမွတ္ေတြလည္း ႀကီးရုပ္ေတြအတိုင္း လိုက္ႀကီးလာတယ္။

ေဆးသိပၸံအရ အမွတ္ (Birthmark) ဆိုတာေမြးစ (၀ါ) တစ္လသားမွာေပၚလာတဲ့ အေရျပားေပၚက အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာအေရာင္နဲ႔ပံုသ႑န္ရွိတဲ့အရာမ်ားျဖစ္တယ္။ သူတို႔ဟာ မ်ိဳးရိုးလိုက္ျခင္းမရွိဘူး။ ကင္ဆာကဲ့သို႔ အႏၱရာယ္ လည္းမရွိဘူး။ ခေလးႀကီးလာသလို အမွတ္ေတြလည္းလိုက္ႀကီးလာတယ္။ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ရတယ္ဆို တာကိုအတိအက်မသိဘူး။ ျဖစ္နိုင္တာက အမွတ္ေနရာမွာရွိတဲ့ အေရျပားရဲ့ဆဲလ္ေတြ၊ ေသြးေၾကာေတြ ျဖစ္ပြါးမႈကို ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ အေၾကာင္းေတြေၾကာင့္လို႔ ယူဆၾကတယ္။


က်မ္းကိုး
၁။ ဆရာေတာ္အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ၏ သိပၸံအျမင္ႏွင့္ဗုဒၶအဘိဓမၼာအေမးအေျဖမ်ား။
၂။ http://en.wikipedia.org/wiki/Birthmark

Wednesday, March 28, 2018

လူဘယ္လိုျဖစ္ ?


ေဆးသိပၸံပညာရဲ့ေတြ႕ရွိခ်က္ အရ

၁။ အမ်ိဳးသားရဲ့မ်ိဳးဥ (sperm) နဲ႕ အမ်ိူးသမီးရဲ့ မ်ိဳးဥ (ovum) တို႕ေပါင္းစပ္လို႕ လူတစ္ဦးအျဖစ္ၾကီးထြားလာပါတယ္။
၂။ အမ်ိဳးသားရဲ့မ်ိဳးဥ (sperm) မ်ားဟာ လူပ်ိဳေဖာ္၀င္သည္မွ အသက္ ေတာ္ေတာ္ ၾကီးသည္အထိ အျမဲ ထုပ္လုပ္ပါသည္။ Sperm မ်ား နဲ႕ Ovum မ်ားကို liquid nitrogen တြင္ ( -200 'C) တြင္သိမ္းဆည္းနိုင္ပါသည္။
၃။ အမ်ိူးသမီးရဲ့ မ်ိဳးဥ (ovum) တိုကို အပိ်ေဖာ္၀င္သည္မွ လစဥ္ ဓမၼတာ လာျပီး ပတမတစ္ပတ္အတြင္း
တစ္ဥ သာ ဥပါသည္၊ ဓမၼတာဆံုးသည္ႏွင့္ အမ်ိူးသမီးရဲ့ မ်ိဳးဥ (ovum) မ်ား မထြက္ေတာ့ပါ။
၄။ အမ်ိဳးသားရဲ့မ်ိဳးဥ (sperm) နဲ႕ အမ်ိူးသမီးရဲ့ မ်ိဳးဥ (ovum) တို႔ သဘာ၀နည္းျဖင့္ ေပါင္းစပ္ နိုင္သလို
ဓါတ္ခြဲခန္းတြင္လဲေပါင္းစပ္နိုင္ပါတယ္။
၅။ ေပါင္းစပ္ျပီးေသာ မ်ိဳးဥၾကီး (Zygote) သည္ အမ်ိဳးသမီးတစ္ဦးဦး၏ သားအိမ္အတြင္း သဘာသအတိုင္း (၀ါ) ထိုးသြင္းေပးျခင္း ျဖင့္ ေမြးဖြါးသည္အထိ ၾကီးထြားပါသည္။ မိခင္အရင္းမဟုတ္ေသာ အမ်ိဳးသမီး၏ သားအိမ္တြင္းထဲ့သြင္းပါက ထိုအမ်ိဳးသမီးအားအငွါးအေမ ဟုေခၚဆိုပါသည္။
၆။ (Zygote) သည္ ဓါတ္ခြဲခန္းအတြင္းတြင္ ၾကီးထြာရန္လိုအပ္ေသာအစားအစာနဲ႕အေျခအေနမ်ားဖန္းထီးေပးထားပါငလည္း  ေမြးဖြါးသည့္အရြယ္အထိ ၾကီးထြားပါသည္။ (Test tube baby)။

အထက္ပါ ေဆးသိပၸံပညာ၏ေတြ႔ရွိခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ေကါင္းက်ိဳးမ်ားအေနနဲ႕
၁။ Sperm မထြက္ေသာ အမ်ိဳးသား ေၾကာင့္ သားသမီးမရေသာ အိမ္ေထာင္စုတြင္ သိမ္းဆီးထားေသာ
အလွူရွင္ အမ်ိဳးသားရဲ့မ်ိဳးဥ (sperm) မ်ားအား သားသမီးလိုခ်င္ေသာ အိမ္ေထာင္ရွင္အမ်ိဳးသမီး၏သာဒအိမ္အထြင္းသို႕ ငွင္း၏ ခင္ပြန္းခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ ovumေၾကြမည့္ အခ်ိန္တြင္ ထိုးသြင္းေပးျခင္း (artificial insemination) ျဖင့္ သားသမီးရေအာင္ျပဳလုပ္ေပးနိုင္ပါသည္။
၂။ သားအိမ္ မေကာင္းေသာ အိမ္ေထာင္ရွင္အမ်ိဳးသမီးအထြက္ အငွါးအေမ ၏ သားအိမ္အတြင္းသို႕ အိမေထာင္ရွင္ အမ်ိဳးသားအမ်ိဳးသမီးထို႕၏ ႒ါတ္ခြဲခန္းတြင္ေပါင္းဟပ္ထားေသာ (Zygote) ကို သားအိမ္အတြင္း
ထိုးသြင္းေပးျခင္းျဖင့္ သားသမီးရေစနိုင္ပါတယ္။
ဒီ တြ႔ရွိခ်က္မ်ားဟာ အံမခန္းေလာက္ေအာင္ ေကာင္းမြန္ျပီး လူသားမ်ားကိုမ်ားစြာအက်ိဳးျပဳထယ္လို႕
 ေျပာမယ္ဆိုေျပာနိုင္ပါတယ္။

ေဆးသိပၸံပညာရဲ့ အဓိကေတြ႔ရွိခ်က္ေတြက အဖိုမ်ိဳးျဖစ္တဲ့ (sperm)နဲ႔ အမမ်ိဳး (ovum) တို႔ေပါင္းရင္ လူ ျဖစ္တယ္။ သူတို႔ေျပာတာမွန္ေၾကာင္းကိုလည္း လက္ေတြ႔ အဖိုမ်ိဳးနဲ႔ အမမ်ိဳးေပါင္းျပနိုင္ခဲ့တယ္။ ေပါင္း ထားတဲ့ သေႏၶသားကိုေတာင္ လူအျဖစ္ႀကီးလာေအာင္ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ့ သားအိမ္မွာျဖစ္ျဖစ္ သေႏၶသားလိုအပ္ တာေတြျဖည့္ဆည္းေပးနိုင္တဲ့ ဓါတ္ခြဲခန္းက ဖန္ေပါင္းေခ်ာင္မွာ ေတာင္ ေမြးျပနိုင္ခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ လည္း အစြမ္းထက္ၿပီး လက္ေတြ႔လုပ္ျပနိုင္တဲ့ သိပၸံပညာကို ပညာ ရပ္တစ္ခုလို႔ေတာင္မျမင္ပဲ ယခုေခတ္မွာ sciencetology ဆိုၿပီး ဘာသာတရား တစ္ခုလို ကိုးကြယ္လာၾကတာကို အံ့ၾသစြာသိရပါတယ္။

ဗုဒၶျမတ္စြာကေတာ့ လူျဖစ္ဖို႔အတြက္ -
၁။ မိဘႏွစ္ပါးတို႔သံ၀ါသျပဳၾက၏။
၂။ မိခင္မွာလည္းဥတုပန္းပြင့္၏။
၃။လူျဖစ္မယ့္သူကလည္းအသင့္ရွိ၏။ (ဘ၀ေဟာင္းမွစုေတလာျခင္း)။

အဖိုမ်ိဳးနဲ႔ အမမ်ိဳးေပါင္းလို႔ လူျဖစ္လာတာမဟုတ္ဘူး။ လူျဖစ္ရ တာ လူျဖစ္ ေအာင္လုပ္ခဲ့တဲ့ ကုသိုလ္ကံသာျဖစ္တယ္ လို႔တိတိက်က်ေဟာခဲ့ပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္းကို သစ္ပင္ဥပမာနဲ႔ ရွင္းျပေတာ္မူပါတယ္။ သစ္ပင္ေပါက္ဖို႔ မ်ိဳးေစ့ကအဓိကပဲ။ မ်ိဳးေစ့မရွိပဲ ဘာအပင္မွ မေပါက္နိုင္ဘူး။ ဒါေပမဲ့ မ်ိဳးေစ့ တစ္ခုတည္းနဲ႔ အပင္မေပါက္နိုင္ဘူး။ သူမွီတြဲဖို႔ ေျမလိုအပ္တယ္။ ဒီဥပမာမွာ ကံတရားက မ်ိဳးေစ့နဲ႔ တူၿပီး၊ အဖိုမ်ိဳးနဲ႔ အမမ်ိဳးေပါင္းလို႔ ရလာတဲ့ ကာလလေရၾကည္ (zygote) ဆိုတာ မ်ိဳးေစ့ေလး အပင္ေပါက္ ေအာင္လုပ္ေပးတဲ့ ေျမႀကီးနဲ႔တူတယ္။ လူျဖစ္ဖို႔အတြက္ အဖိုမ်ိဳးနဲ႔ အမမ်ိဳးေပါင္းရံုမက လူျဖစ္မဲ့ကံတရားက ဘ၀ တစ္ခုကေနစုေတလာဖို႔လဲလိုတယ္လို႔ ေဟာေတာ္မူပါတယ္။ ဘုရားေဟာမွန္မမွန္ စဥ္စားၾကည့္ ၾက ရေအာင္။

သိပၸံပညာအလိုအရ အဖိုမ်ိဳးနဲ႔ အမမ်ိဳးေပါင္းလို႔ျဖစ္တာ ဆိုတဲ့အေၾကာင္း တစ္ခုထဲ ေၾကာင့္ဆိုရင္ အဖိုမ်ိဳးနဲ႔ အမမ်ိဳးေပါင္းတိုင္းလူျဖစ္ရမွာေပါ့။ သဘာ၀မွာ အဖိုမ်ိဳးနဲ႔ အမမ်ိဳးေပါင္း တိုင္းလူျဖစ္သလား။ အိမ္ေထာင္သယ္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား အဖိုမ်ိဳးနဲ႔အမမ်ိဳးေပါင္းတဲ့ အလုပ္ ေတြ ေန႔ရွိသေရြ႕လုပ္ေနၾကတာ လူေတြေန႔ရွိသေရြ႔ျဖစ္ေနရမွာေပါ့။ ျဖစ္လို႔လား။ တစ္ခ်ိဳ႕ အိမ္ ေထာင္ဆို သားသမီးတစ္ေယာက္မွေတာင္ မထြန္းကားဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ။ သူတို႔ ကိုယ္ထဲမွာ သားသမီး မထြန္းကားနိုင္တဲ့ ေရာဂါေတြေၾကာင့္လို႔ ေစာဒကတက္နိုင္ပါတယ္။ ဒါဆိုရင္ ဘာ ေရာဂါမွ မျဖစ္နိုင္တဲ့ အစစအရာရာ လူျဖစ္ေအာင္လုပ္ေပးနိုင္တဲ့ ဓါတ္ခြဲခန္းထဲမွာ အဖိုမ်ိဳးနဲ႔ အမမ်ိဳးေပါင္းေပးလိုက္တိုင္း လူျဖစ္သလားဆိုေတာ့ လူမျဖစ္ဘူး။ လူမေျပာနဲ႔ ကုသိုလ္ကံ နည္းတဲ့ ဒုဂၢတိဘံုသားျဖစ္တဲ့ ေၾကာင္ေတြ၊ ေခြးေတြျဖစ္ေအာင္ လုပ္တာေတာင္ အႀကိမ္ ၃၀၀ ေပါင္းမွ တစ္ေကာင္ျဖစ္တယ္တဲ့။ ဓါတ္ခြဲခန္းတြင္ ေၾကာင္ (၀ါ) ေခြးတစ္ေကာင္ျဖစ္ေအာင္ အေမရကန္ေဒၚလာ တစ္သန္းကုန္သည္ဟုသိရပါသည္။ ကုသိုလ္ကံေၾကာင့္ျဖစ္ရတဲ့ လူ႔ဘ၀ဆိုတာ အလြန္ရခဲတယ္ လို႔ ဘုရား ေဟာတဲ့အတိုင္း လူျဖစ္ေအာင္လုပ္ရတာ  အလြန္႔အလြန္ခက္တယ္ဆိုတာကို သိပၸံ ပညာက သက္ေသျပ ေန ပါတယ္။ 

လူျဖစ္ဖို႔အတြက္ လံုေလာက္တဲ့ကုသိုလ္ကံကသာ လူျဖစ္ေအာင္လုပ္ေပးနိုင္တာပါ။ လူတစ္ဦးဆီရဲ့ ကိုယ္တည္ေဆာက္ပံုနဲ႔ စိတ္ေနသေဘာထားေတြဟာ သူလုပ္ခဲ့တဲ့ကံ အတိုင္း ျဖစ္ရတာ။ ဒါေပမဲ့ တစ္ခိ်ဳ႕ ဆိုသူတို႔ မိဘေတြနဲ႔ေတာ္ေတာ္တူတယ္ ဘာေၾကာင့္လဲ။ ျမန္မာ စကားပံုရွိတယ္။ ကံတူ အက်ိဳးေပးတဲ့။ ကံခ်င္းတူလို႔ ဒီအေဖ ဒီေမဆီမွာ လူလာျဖစ္တာ။ ရတနာရွိရာ ရတနာစုသလို။ သံလိုက္က သံကို သူ႔ဆီဆြဲသလိုပါပဲ။

          ျမတ္ဘုရားကသတၱ၀ါျဖစ္ပံု ေလးမ်ိဳးေဟာထားပါတယ္။ တစ္မ်ိဳးက နတ္ေတြ၊ျဗဟၼာ ေတြနဲ႔  အခ်ိဳ႕ၿပိတၱာေတြလို ပဋိေသေႏၶယူစရာ မိဘမလိုပဲ ကိုယ့္ဘာသာ ဘြားကနဲ ေပၚလာ တာမ်ိဳးပါ။ ဒီလို ပဋိေသေႏၶမ်ိဳးမွာေတာ့ အဖိုမ်ိဳးနဲ႔ အမမ်ိဳးေပါင္းလို႔ျဖစ္တာဆိုတဲ့ အယူမွား ေတာင္ ၀င္စရာမရွိေတာ့ပါဘူး။

ပဋိသေႏၶတည္ပံုေလးမ်ိဳး။
၁။ ဥပပတ္။ ပဋိသေႏၶစိတ္ႏွင့္တပါတည္းပင္ တကိုယ္လံုးရုပ္ေတြအျပည့္အစံု တၿပိဳင္နက္ ျဖစ္ေပၚၾက၏။ တေနရာမွက်လာသကဲ့သို႔ဘြားကနဲျဖစ္ေပၚလာသည္။ ၎မွာ မည္သည့္ အရာကိုမွ် မမွီဘဲ ကံသက္သက္ ေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေပသည္။ နတ္၊ျဗဟၼာတို႔၏ ပဋိသေႏၶမ်ိဳးေပတည္း။ ၎နတ္၊ျဗဟၼာတို႔၏ရုပ္သည္ လူတို႔ေတြ႔ေနရေသာ ေလရုပ္မ်ား ထက္ပင္သိမ္ ေမြ႔ ေသး၏။ ထိုေၾကာင့္၎တို႔ကိုလူတို႔မ်က္စိျဖင့္မျမင္နိုင္။ စမ္းသပ္၍လည္းမေတြ႔နိုင္။
၂။ သံေသဒဇ။ ေရညႇိ၊အပုပ္အညႇိ၊စသည္ကိုဆြဲမွီ၍ျဖစ္၏။ ပိုးေလာက္စသည္တို႔၏ ပဋိသေႏၶမ်ိဳး
ေပတည္း။
၃။ အ႑ဇ။ ဥ၌ျဖစ္ေသာပဋိသေႏၶ။
၄။ ဇလဗုဇ။ အခ်င္း၌ျဖစ္ေသာပဋိသေႏၶ။
၃ ႏွင့္ ၄ ပဋိသေႏၶတို႔မွာမိဘတို႔၏သုတ္ေသြးကိုအမွီရမွျဖစ္နိုင္၏။




က်မ္းကိုး။
မဟာစည္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးေျဖၾကားေတာ္မူေသာ ဘ၀ျပႆနာ။